تاثیر اراده واقعی طرفین در عقد مضاربه در قراردادهای بانکی

عقد مضاربه یکی از عقود پرکاربرد در سیستم بانکی ایران است که به ویژه پس از انقلاب اسلامی، در راستای اسلامی سازی معاملات بانکی وارد حقوق بانکی کشور شد. این عقد بر اساس مشارکت در سود حاصل از تجارت با استفاده از سرمایه طرف دیگر، به ویژه در بانک ها و موسسات مالی رواج یافته است. یکی از اساسی ترین عناصر در صحت این عقد، نقش اراده واقعی طرفین قرارداد است. در نظام حقوقی ایران، اراده در قراردادها به اراده واقعی و ظاهری تقسیم می شود. اگرچه ظاهر قرارداد مضاربه ممکن است نشانگر اراده واقعی طرفین باشد، اما در صورتی که گیرنده تسهیلات بتواند خلاف این اراده ظاهری را اثبات کند، قرارداد باید باطل شناخته شود. در این صورت، عقد مضاربه به جای قرارداد صحیح، تبدیل به عقد ربوی می شود که نه تنها از نظر شرعی حرام است بلکه در قوانین ایران نیز جرم انگاری شده است. بنابراین، قصد واقعی طرفین در عقد مضاربه برای جلوگیری از وقوع ربا و فساد حقوقی آن ضروری است و در صورت عدم تطابق اراده واقعی با ظاهر قرارداد، عقد باطل و مشمول احکام ربا خواهد بود.

کلیدواژه ها:

مضاربه ، ربا ، اراده ، قراردادهای بانکی ، بطلان