مدیریت منابع انسانی پویا، رهبری تحول گرا و انگیزش کارکنان: چارچوبی ترکیبی برای ارتقای کارایی و تاب آوری سازمانی

در دهه های اخیر محیط های سازمانی با شدت و سرعت بالایی دستخوش تغییر شده اند؛ جهانی سازی، فناوری های دیجیتال، رقابت فشرده و تغییرات انتظارات نیروی کار، چارچوب های سنتی مدیریت منابع انسانی را به چالش کشیده اند. در چنین شرایطی، مدیریت منابع انسانی سنتی قادر به پاسخ گویی به نیازهای سازمان نیست (Afsar & Cheema, ۲۰۲۱). مفهوم مدیریت منابع انسانی پویا (Dynamic HRM) به عنوان پاسخی نوظهور برای ارتقای توان سازگاری سازمان مطرح شده است. در کنار آن، رهبری تحول گرا با ایجاد چشم انداز، الهام بخشی و توانمندسازی کارکنان، عنصر کلیدی در ارتقای انگیزش درونی و عملکرد آنان محسوب می شود (Chen et al., ۲۰۲۲). این مقاله با هدف ارائه یک چارچوب نظری-تجربی یکپارچه برای فهم و تقویت رابطه میان مدیریت منابع انسانی (HRM)، سبک های رهبری به ویژه رهبری تحول گرا، و سازوکارهای انگیزشی کارکنان تدوین شده است. پرسش های محوری پژوهش عبارت اند از: چگونه ترکیب سیاست ها و رویه های جدید HRM می تواند با رهبری تحول گرا همسو شده و انگیزش درونی و بیرونی کارکنان را ارتقا بخشد؟ و نهایتا چه پیامدهایی برای عملکرد فردی، تیمی و سازمانی قابل انتظار است؟ روش پژوهش ترکیبی (mixed-methods) است: در بخش کمی، پرسش نامه ای استاندارد شده برای اندازه گیری متغیرهای HRM، رهبری تحول گرا، انگیزش (درونی و بیرونی)، تعهد سازمانی و عملکرد کارکنان در یک نمونه چندسازمانی (ن.م. کارکنان اداری و فنی از صنایع خدماتی و تولیدی) اجرا می شود و تحلیل رگرسیونی چندسطحی و مدل یابی معادلات ساختاری (SEM) برای آزمون فرضیه ها به کار گرفته می شود. در بخش کیفی، مصاحبه های نیمه ساختاریافته با مدیران منابع انسانی و رهبران منتخب برای استخراج مکانیسم های اجرایی و ملاحظات پیاده سازی انجام می پذیرد. داده های کیفی برای تفسیر نتایج کمی و توسعه چارچوب راهبردی استفاده خواهد شد. یافته ها نشان می دهد که سیاست های نوین HRM (مانند مدیریت عملکرد مبتنی بر توسعه، طراحی مشاغل انعطاف پذیر، برنامه های توسعه شغلی و مشارکت کارکنان) هنگامی که با رهبری تحول گرا هم راستا شوند، به طور معناداری انگیزش درونی کارکنان را تقویت می کنند. از منظر پیامدی، ارتقای انگیزش درونی و تعهد سازمانی منجر به بهبود نوآوری شغلی، کاهش ترک خدمت، و افزایش عملکرد تیمی و سازمانی خواهد شد.

کلیدواژه ها:

مدیریت منابع انسانی پویا ، رهبری تحول گرا ، ساز و کار های انگیزشی کارکنان