اثر بخشی مداخلات مبتنی بر ذهن آگاهی دیجیتال (Digital Mindfulness) بر کاهش علائم افسردگی و اضطراب در جمعیت های مختلف (متاآنالیز)

زمینه و هدف: افزایش شیوع اختلالات افسردگی و اضطراب در سطح جهانی و موانع ساختاری دسترسی به درمان های حضوری، نیاز به مداخلات مقیاس پذیر مانند مداخلات ذهن آگاهی دیجیتال (DMI) را دوچندان کرده است. هدف این متاآنالیز، تعیین اندازه اثر تجمیعی (Pooled Effect Size) DMIها بر کاهش علائم افسردگی و اضطراب، و بررسی ناهمگنی (Heterogeneity) و عوامل تعدیل کننده مانند نوع پلتفرم و جمعیت هدف در جدیدترین کارآزمایی های بالینی تصادفی شده (۲۰۲۰ به بعد) است. روش بررسی: جستجوی نظام مند در پایگاه های داده معتبر شامل Web of Science، Scopus، و PubMed/MEDLINE، و همچنین پایگاه های داخلی برای یافتن کارآزمایی های بالینی تصادفی شده (RCTs) منتشر شده از ژانویه ۲۰۲۰ تا نوامبر ۲۰۲۴ انجام گرفت. از ابزار PRISMA برای غربالگری و ابزار RoB ۲ کوکران برای ارزیابی خطر سوگیری استفاده شد. داده ها با محاسبه اندازه اثر Hedges' g و به کارگیری مدل اثرات تصادفی تحلیل و با نرم افزار CMA ترکیب شدند. یافته ها: ۱۸ مطالعه با مجموع ۳۰۲۴ شرکت کننده وارد تجزیه و تحلیل نهایی شدند. نتایج نشان داد که مداخلات ذهن آگاهی دیجیتال اثر معنی دار و متوسطی بر کاهش علائم افسردگی () با ناهمگنی بالا () و اضطراب () با ناهمگنی متوسط تا بالا () دارند. تحلیل زیرگروه ها بیشترین اثربخشی را در مداخلات مبتنی بر اپلیکیشن های موبایلی و در جمعیت های با استرس بالا مانند زنان باردار نشان داد. آزمون اگر سوگیری انتشار ناچیزی را تایید کرد. نتیجه گیری: مداخلات مبتنی بر ذهن آگاهی دیجیتال یک راهکار موثر، در دسترس و مقیاس پذیر درمانی هستند که می توانند به عنوان جزء مهمی در استراتژی های بهداشت روان عمومی گنجانده شوند. چالش اصلی پیش رو، غلبه بر نرخ ریزش بالا و افزایش پایبندی کاربران است.

کلیدواژه ها:

ذهن آگاهی دیجیتال ، متاآنالیز ، افسردگی ، اضطراب ، Hedges' g ، مداخلات آنلاین ، سلامت روان