طراحی مدل پیشگیرانه مبتنی بر روانشناسی مثبت نگر برای تقویت تاب آوری و سلامت روان در بستر چالش های روانی جامعه معاصر

جامعه معاصر با چالش های روانی فرایندهای نظیر استرس مزمن، اضطراب، و احساس بیگانگی مواجه است که نیازمند رویکردهای پیشگیرانه نوین است. روانشناسی مثبت نگر (Positive Psychology)، با تمرکز بر نقاط قوت، شکوفایی، و بهزیستی، چارچوبی قدرتمند برای مداخله های پیشگیرانه ارائه می دهد. این مقاله با هدف طراحی یک مدل مفهومی جامع برای تقویت تاب آوری و سلامت با تکیه بر اصول روانشناسی مثبت نگر تدوین شده است. این مدل بر مبنای مرور جامع ادبیات نظری و تجربی، تعامل چندوجهی میان سازه هایی چون امید (Hope) خوش بینی (Optimism) معنای زندگی (Meaning in Life) و سرمایه روانشناختی مثبت (Positive Psychological Capital-PsyCap) را با تاب آوری به عنوان سازه محوری در نظر می گیرد. روش شناسی پژوهشی از نوع کیفی-نظری بوده و با رویکرد گردآوری داده های ثانویه و تحلیل مفهومی مدل های موجود انجام پذیرفته است. یافته ها نشان دادند که سازه های مثبت نگر، از طریق تقویت منابع درونی فرد، نقش محافظتی در برابر عوامل استرس زای محیطی ایفا می کنند. مدل پیشنهادی، یک چارچوب گام به گام برای نهادینه سازی ویژگی های مثبت در سطوح فردی، سازمانی و اجتماعی ارائه می دهد که نه تنها بر کاهش آسیب ها (رویکرد درمانی سنتی) بلکه بر ارتقاء سطح بهزیستی (رویکرد پیشگیرانه) تاکید دارد. این مدل می تواند مبنایی برای طراحی برنامه های مداخله ای هدفمند در سطح سیاست گذاری های بهداشت روان عمومی کشور قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

روانشناسی مثبت نگر ، تاب آوری روانشناختی ، سلامت روان ، مدل پیشگیرانه ، سرمایه روانشناختی مثبت