مسئولیت بین المللی دولت ها در بهره برداری صلح آمیز از انرژی هسته ای: از تولید برق تا مدیریت پسماندهای رادیواکتیو

بهره برداری صلح آمیز از انرژی هسته ای یکی از مهم ترین جلوه های تعامل علم، فناوری و حقوق بین الملل در جهان معاصر است. در کنار مزایای قابل توجه انرژی هسته ای در تامین برق، توسعه پایدار و کاهش وابستگی به سوخت های فسیلی، مخاطرات ناشی از ایمنی هسته ای، آلودگی زیست محیطی و مدیریت پسماندهای رادیواکتیو، مسئولیت های سنگینی را بر عهده دولت ها قرار می دهد. این مقاله با رویکردی تحلیلی و توصیفی، به بررسی مبانی، ابعاد و قلمرو مسئولیت بین المللی دولت ها در بهره برداری صلح آمیز از انرژی هسته ای می پردازد. مقاله ضمن تحلیل اسناد و معاهدات بین المللی از جمله اساسنامه آژانس بین المللی انرژی اتمی، کنوانسیون ایمنی هسته ای، کنوانسیون های مسئولیت مدنی و اسناد مرتبط با مدیریت پسماندهای رادیواکتیو، مصادیق عملی و رویه های بین المللی را مورد بررسی قرار می دهد. نتایج پژوهش نشان می دهد که رژیم حقوقی حاکم بر انرژی هسته ای، تلفیقی از قواعد ایمنی، مسئولیت، پیشگیری و همکاری بین المللی است و تقویت شفافیت، نظارت موثر و همکاری چند جانبه، نقش تعیین کننده ای در کاهش مخاطرات و تحقق بهره برداری صلح آمیز دارد.

کلیدواژه ها:

مسئولیت بین المللی دولت ها ، انرژی هسته ای ، بهره برداری صلح آمیز ، ایمنی هسته ای ، پسماندهای رادیواکتیو ، آژانس بین المللی انرژی اتمی ، حقوق بین الملل انرژی