تحلیل مسئولیت مدنی ناشی از دموراژ در قراردادهای اجاره کشتی: مطالعه در حقوق ایران و کنوانسیون های بین المللی

این پژوهش با هدف تبیین ماهیت حقوقی دموراژ و تحلیل مبانی مسئولیت مدنی ناشی از آن در قراردادهای اجاره کشتی انجام شده است. مطالعه حاضر از روش توصیفی-تحلیلی بهره برده و داده های آن با مراجعه به منابع کتابخانه ای شامل قوانین داخلی، اسناد بین المللی و دکترین حقوقی گردآوری شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که دموراژ در حقوق دریایی عمدتا به عنوان یک وجه التزام قراردادی و نه جبران خسارت قهری تعبیر می شود. این نهاد حقوقی به عنوان مکانیسمی برای جبران خسارت مالک کشتی ناشی از توقف طولانی تر از زمان مجاز (لایتایم) در بندر طراحی شده است. با این حال، مرز دقیق بین دموراژ و خسارت تاخیر تادیه که ناشی از قواعد عمومی مسئولیت مدنی است، اغلب مورد مناقشه قرار می گیرد. نتایج تحقیق حاکی از آن است که در نظام حقوقی ایران اگرچه قانون دریایی مصوب ۱۳۴۳ به صورت پراکنده به این موضوع اشاره دارد اما خلاهای تقنینی موجود موجب اتکای محاکم به قواعد عمومی مسئولیت مدنی مندرج در قانون مدنی می شود. در نتیجه، رویکرد تطبیقی با نظام های پیشرفته تری مانند حقوق انگلستان، برای ایجاد وحدت رویه و اطمینان در حل و فصل اختلافات دریایی ضروری به نظر می رسد.

کلیدواژه ها:

مسئولیت مدنی ، دموراژ ، قراردادهای اجاره کشتی ، اختلافات دریایی