سیاست جنایی ایران و جایگاه قربانی در پیشگیری و ارتقای عدالت

پژوهش حاضر با هدف بررسی جایگاه قربانی در سیاست جنایی ایران و نقش آن در پیشگیری و ارتقای عدالت انجام شد. این مطالعه بر مبنای رویکرد توصیفی تحلیلی و با بهره گیری از دادههای کتابخانه ای مقایسه ای و تطبیقی طراحی گردید. یافته ها نشان میدهد که سیاست جنایی ایران تاکنون بیشتر بر کنترل بزهکار متمرکز بوده و جایگاه قربانی در فرآیندهای پیشگیری و عدالت، هنوز حاشیه ای و ناکافی است. بررسی تجارب بین المللی و نظریه های نوین جرم شناسی حاکی از آن است که ادغام نقش فعال قربانی، آموزش مهارتهای پیشگیرانه و تقویت نظامهای حمایتی و جبرانی میتواند اثر بخشی سیاستهای جنایی را افزایش دهد. تحلیل انتقادی نشان میدهد که عدم بازتعریف جایگاه قربانی و محدودیتهای ساختاری در نظام، قانونی باعث کاهش اعتماد عمومی، افزایش آسیب پذیری اجتماعی و ناکارآمدی عدالت کیفری می شود. بر این اساس بازنگری سیاستهای جنایی با محوریت قربانی و ارتقای ظرفیتهای حفاظتی وی میتواند زمینه ساز پیشگیری موثرتر و عدالت متوازن در ایران باشد.

کلیدواژه ها:

سیاست جنایی ، قربانی ، پیشگیری از جرم ، دادرسی کیفری ، حقوق ، قربانی حمایت از قربانیان ، بزه دیدگی ، فرهنگ سازی ، سیستم قضائی ، مشارکت قربانی در عدالت کیفری