تحلیل تطبیقی رابطه میان کودک و امر خیالی در فیلمهای خون مقدس و رقص واقعیت، مبتنی بر دیدگاه ژاک لکان

پژوهش حاضر به تحلیل تطبیقی رابطه بین مفاهیم کودک و امر خیالی در دو فیلم مطرح آلخاندرو خودروفسکی (۱۹۲۹) خون مقدس و رقص واقعیت بر مبنای نظریه ژاک لکان (۱۹۸۱-۱۹۰۱) می پردازد. آلخاندرو خودروفسکی هنرمند جامع الاطراف شیلیایی فرانسوی به عنوان یک فیلمساز سوررئالیت و عرفان گرا شناخته میشود. فیلم های او از جمله خون مقدس و رقص واقعیت سرشار از تصاویر نمادین شیوه های روایی غیرخطی و عناصر گروتسک هستند که حدود امر خیالی و امر واقع را در هم میشکنند و به کاوش در اعماق روان انسان می پردازند. خون مقدس داستان مردی است که تحت سلطه مادر،خود رهبر یک فرقه مذهبی شده است و درگیر توهم و خشونت میشود. رقص واقعیت فیلمی اتوبیوگرافیک از دوران کودکی خودرو فسکی در شیلی است که با عناصر فانتزی و اسطوره ای در آمیخته.است ژاک،لکان روانکاو برجسته،فرانسوی با بازخوانی و توسعه نظریات زیگموند فروید (۱۹۳۹-۱۸۵۶)، مفاهیم کلیدی همچون امر،خیالی امر نمادین و امر واقع را در روانکاوی معرفی نمود. امر،خیالی مرحله ای از رشد روانی است که در آن کودک از طریق اینهمانی خود با تصویر کاذب خود در آینه که از طریق دیگری یعنی والدین و افراد،محیطی در چنبره ی یک من یکپارچه و خیالی گرفتار می.آید امر،واقع، قلمرویی است که ورای نظامهای نمادین زبانی قرار دارد و به عنوان امری غیر قابل تصور شناخته میشود که در فیلمهای خودوروفسکی از طریق فاصله گذاری محقق می.شود. برتولد برشت (۱۸۹۸-۱۹۵۶)،شاعر، نمایشنامه نویس کارگردان و نظریه پرداز حوزه ی هنرهای نمایشی مفهوم فاصله گذاری را به عنوان یک تکنیک نمایشی مطرح کرد هدف از فاصله گذاری برهم زدن توهم تماشاگر و ایجاد نگرشی انتقادی نسبت به رویدادهای صحنه است. این تکنیک از طریق شیوه های مختلفی مانند شکستن دیوار چهارم استفاده از،راوی و نمایش غیر طبیعی رویدادها اعمال می.شود هدف اصلی این پژوهش، بررسی چگونگی گذر از مرحله ی آینه ای و شکل گیری شخصیت پس از یگانگی با تصویر خیالی از منظر لکان و تاثیر فاصله گذاری و ارتباط آن با بازشناسی خود واقعی از منظر برشت در تجربیات شخصیتهای اصلی دو فیلم خون مقدس و رقص واقعیت خودروفسکی است. پژوهش حاضر به این پرسش پاسخ میگوید:که مفاهیم هویت و امر خیالی بر مبنای دیدگاه ژاک لکان در فیلمهای خون مقدس و رقص واقعیت چگونه و از طریق چه ارتباطی با شیوههای فاصله گذاری برشت منجر به بازشناسی خود واقعی میشوند؟ پژوهش به روش کیفی و تطبیقی با تاکید بر شیوه توصیفی- تحلیلی انجام شده است و نمونه های مورد مطالعه پژوهش پس از مشاهده دقیق فیلمهای خون مقدس و رقص واقعیت و از طریق منابع کتابخانه ای و اینترنتی مرتبط با نظریات،لکان،برشت و آثار خودرو فسکی مورد مقایسه و تحلیل قرار گرفته اند. با توجه به این که فیلم های خون مقدس و رقص واقعیت با ارائه تصاویری اغراق آمیز و نمادین از همذات پنداری کودک با تصویر خیالی از خود و اثر این مرحله را در رشد روانی کودک بازنمایی کرده و همچنین خودرو فسکی با استفاده از فنون فاصله گذاری در عناصر بصری و روایی غیرمتعارف، که کارکردی مشابه با تکنیک فاصله گذاری برشتی داشته اند نمایان شدن خود واقعی را در تطور فیلم هایش به تصویر کشیده است انتظار میرود این پژوهش با تحلیل تطبیقی فیلمهای خون مقدس و رقص Imaginaire Real "Symbolique دانشگاه هنر اسلامی تبریز ISC Islamic World Science Citation Center کد اختصاصی نمایه ISC ۳۲۴۰-۲۲۱۶۳ ۴th.International Conference on Architecture, Civil Engineering, Urban Development, Environment and Horizons of Islamic Art in the Second Step Statement of the Revolution Tabriz Islamic Art University / ۲۶ June. ۲۰۲۵ واقعیت بر مبنای نظریه،لکان درک عمیق تری از چگونگی بازنمایی تصویر خیالی در سینمای خودروفسکی و ارتباط فیلمهای وی با نظریهی برشت و ابعاد آن را در سینما گشوده و به درک بهتر تعامل میان تکنیک و رخداد هنری بیافزاید.

کلیدواژه ها:

خودروفسکی ، ژاک لاکان ، برتولد ، برشت ، خون مقدس ، رقص ، واقعیت ، امر ، خیالی ، مرحله ی اینهای ، فاصله گذاری