تشکیل رگه های سیلکرتی در خاکهای لاتریتی جنوب بوانات استان فارس

محدوده مورد مطالعه در شمال استان فارس و شمال خاوری شهرستان قادرآباد و جنوب سوریان واقع شده است. این محدوده از لحاظ ساختاری در پهنه سنندج سیرجان قرار داشته و شامل توده های اولترامافیکی سرپانتینیتی شده و خاکهای لاتریتی، واحد پالئوسن (P)، واحد ائوسن واحد الیگوسن – میوسن و رسوبات کواترنری میباشد. در مطالعات بسیار کمی به فرآیند سیلیسی شدن در خاکهای لاتریتی حاصل از هوازدگی مستقیم سنگهای اولترامافیک که در سطح زمین رخنمون پیدا نموده اند به ویژه در زمین های بر افزایشی مجموعه های افیولیتی پرداخته شده است. در این مقاله برای اولین بار در کشور از رگه های سیلیسی موجود در خاکهای لاتریتی منطقه بعنوان رگههای سیلکرتی یاد میشود. همچنین نتایج مطالعه خاکهای لاتریتی ارائه شده و تجزیه و تحلیل بافتی و مورفولوژیکی از فرآیند سیلیسی شدن بیان گردیده است. سنگ های اولترامافیک این پهنه عمدتا از هارز بورژیت تشکیل شده است و در چند منطقه به همراه خاکهای لاتریتی و رگههای سیلیسی دیده می.شوند هوازدگی سنگهای اولترامافیک سرپانتینیتی شده منجر به تشکیل اسید سیلیسیک شده که در طی تخریب سرپانتین به عنوان منبع اولیه سیلیس در لاتریت های منطقه ایجاد می.شود نمونههای سیلیسی منطقه مورد مطالعه بیشتر حاوی کلسدونی میکرو کوارتز و کمتر مگا کوارتز میباشد اولین شاهد پدیده سیلیسی شدن در پروفیل لاتریتی در زون ساپرولیت یافت میشود که در آن میکروکوارتز جایگزین اکسیدهای آهن می گردد رسوب سیلیس می تواند به طور موثری پروفیل خاک را از هوازدگی بیشتر محافظت کند و در برخی موارد میتواند فرآیند هوازدگی را به طور کامل متوقف کند جانشینی سیلیس بجای گوتیت میتواند باعث کاهش غلظت عنصر نیکل در خاک شود از این مطلب میتوان به عنوان کلید اکتشافی جهت ردیابی عنصر نیکل استفاده نمود.

کلیدواژه ها:

خاکهای لاتریتی ، سیلیسی شدن ، سیلکرت ، کلسدونی ، میکروکوارتز