مطالعه تطبیقی شخصیت پردازی موجودات نسخ خطی مصور عجایب المخلوقات در دوران گورکانی و تیموری

در باورهای عامیانه مخلوقات عجیب نقش عمده ای را بازی می کنند و هریک ریشه در اعتقادی دارند. برخی از آنها ریشه ها ی اساطیری دارند و به ایران کهن و زمان پیشدادیان و کیانیان بر می گردند و برخی دیگر از طریق مذاهب مختلف چون یهود و اسلام به افسانه های ایرانی پیوسته اند وگروهی هم ساخته و پرداخته طلسم گران و رمالان اند. حضور هنرمندان ایرانی در دوره دوم حکومت همایون گورکانی (۹۶۳-۹۶۲ ه ) در هند سبب تاثیر گذاری هنر ایرانی بر هنر هندی شد و هسته اولیه مکتب نگارگری گورکانی پدید آمد. . این پژوهش با استفاده از مطالعه تطبیقی شخصیت پردازی موجودات عجایب المخلوقات در نسخ مصور گورکانی وتیموری است.که نسخه ی عجایب المخلوقات پرینستون دوره تیموری و نسخه ی عجایب المخلوقات آستان قدس رضوی دوره گورکانی. در این پژوهشاز روش مطالعات تطبیقی با استفاده ار منابع کتابخانه ای، مقالات مختلف به تحلیل و واکاوی منابع تصویری نتایج یافته ها نشان می دهد دیو ها در هر دوره چهره ی حیوانی دارند و به صورت یکسان به کار رفته و چهره ها به صورت سه رخ با پیکره هایی بلندقامت و یکنواخت ارائه شده اند. تصاویر تحت جو حاکم بر اجتماع شکل گرفته اند به گونه ای که هم به داستان اصلی وفادار مانده و هم تخیل هنرمندان در شکل گیری آن نقش به سزایی داشته است . از نتایج چنین بر می آید که هنر گورکانی و ایلخانی با فاصله ی صد سال در هنر تیموری تاثیرگذار بوده از جمله تاثیرات سبک هندی که عبارتند از غلامان سیاه پوست، اسطوره های بودایی، نمادها، حیوانات و پرندگان قابل مشاهده است.

کلیدواژه ها:

عجایب المخلوقات ، شخصیت پردازی ، نسخ خطی ، گورکانی ، تیموری