نقش طرحوارههای ناسازگار و نشخوار فکری در شکل گیری کمالگرایی منفی : رویکردی یکپارچه نگر در رفتاردرمانی شناختی

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش طرحواره های ناسازگار اولیه و نشخوار فکری در شکل گیری کمال گرایی منفی، با تاکید بر رویکرد شناختی رفتاری یکپارچه نگر انجام شده است این موضوع به دلیل پیامدهای منفی کمال گرایی افراطی در حوزه های فردی، تحصیلی و بین فردی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. روش : این مطالعه به روش مروری تحلیلی انجام گرفت منابع علمی منتشر شده بین سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴ از پایگاه های اطلاعاتی داخلی و بین المللی شامل Scopus PubMed Magiran، SID و Google Scholar با استفاده از کلیدواژه های مرتبط گردآوری شدند با اعمال معیارهای ورود و خروج مشخص در نهایت ۵۶ مقاله برای تحلیل نهایی انتخاب گردید. تحلیل مفهومی یافته ها بر اساس نظریههای درمان طرحواره ای و رفتار درمانی شناختی صورت گرفت. یافته ها: نتایج تحلیلها نشان داد که طرحوارههایی مانند معیارهای سختگیرانه تنبیه منفی گرایی بدبینی و بازداری هیجانی ارتباط معناداری با کمال گرایی منفی دارند همچنین نشخوار فکری به عنوان یک فرآیند شناختی تکرارشونده، نقش میانجی در پایداری این رابطه ایفا کرده و موجب تثبیت الگوهای ناسازگار شناختی میشود. نتیجه گیری: یافته ها نشان میدهند که تلفیق درمانهای شناختی رفتاری و طرحواره درمانی در قالب یک رویکرد یکپارچه میتواند در شناسایی و اصلاح سازوکارهای شناختی و هیجانی مرتبط با کمالگرایی منفی موثر باشد این رویکرد به ویژه در بافت فرهنگی ،ایران میتواند راهکارهایی کاربردی برای درمان جویان مستعد کمال گرایی منفی فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

طرحواره های ناسازگار اولیه رفتار درمانی ، شناختی کمال گرایی منفی ، نشخوار فکری ، یکپارچه نگری