ضرورت توجه به فرآیند تفهیم اتهام نوجوانان در نظام کیفری ایران

تفهیم اتهام به عنوان یکی از حقوق دفاعی مهم متهمان است و باید به شیوه های قابل فهم و به زبانی ساده به متهم فهمانده شود. نقشی محوری در تضمین دادرسی عادلانه دارد با توجه به امکان آسیب پذیری بیشتر جسمی، روانی و اجتماعی نوجوانان در مقایسه با بزرگسالان ضرورت حمایت قانونی ویژه از ایشان در زمینه حقوق دفاعی به ویژه حق تفهیم اتهام متناسب با شرایط ایشان به نحوی که با رویکردی متناسب با سطح درک و شرایط روانی آنان باشد را روشن می سازد. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی نشان می دهد که علیرغم پیشرفتهای تقنینی بسیار در نظام کیفری، ایران قانون گذار تاکنون اقدام مشخصی در جهت تضمین این حق برای نوجوانان انجام نداده است. تنها سند حقوقی که به صراحت از حق آگاهی نوجوانان از اتهام و دلایل آن حمایت می کند، سند ملی حقوق کودک و نوجوان می باشد. در حالی که قوانین عام مانند قانون آیین دادرسی کیفری در این زمینه ساکت اند. با این وجود باید اظهار داشت که اطلاق مواد مرتبط به این حق برای عموم متهمان برای نوجوانان متهم کافی نیست و نیاز است تا سیاست گذاران کیفری و تقنینی با در نظر گرفتن شرایط ویژه نوجوانان مانند عدم بلوغ اجتماعی و امکان آسیب پذیری روانی بیشتر آنان به نسبت سایر متهمان به این مسئله توجه داشته و در این زمینه اقدامات لازم را در جهت حمایت بیشتر و تضمین دادرسی عادلانه ایشان انجام دهند.

کلیدواژه ها:

کودکان ، نوجوان ، تفهیم اتهام ، ضرورت ، رسیدگی کیفری