بررسی رفتارهای پیشگیرانه در کاهش حوادث و سوانح رانندگی و عوامل موثر بر آنها بر اساس تئوری انگیزش

تصادفات جاده ای به عنوان یکی از چالشهای مهم در حوزه سلامت سالانه موجب فوت و معلولیتهای زیادی می شود. با توجه به اهمیت رفتارهای پیشگیرانه در برابر حوادث رانندگی انگیزه و کاربرد دانش و آگاهی نقش موثری در انتخاب رفتارهای بهداشتی دارند. بنابراین، این مطالعه با هدف بررسی رفتارهای پیشگیرانه حوادث و سوانح رانندگی در مراجعین به مراکز خدمات جامع سلامت شهر رشت در ایران در سال ۲۰۲۳ انجام شد. این مطالعه توصیفی مقطعی بر روی ۲۳۸ نفر از مراجعین به مراکز جامع سلامت شهر رشت با روش نمونه گیری خوشه ای انجام شد. ابزار جمع آوری اطلاعات شامل پرسشنامه رفتار پیشگیرانه و پرسشنامه انگیزش محافظت در برابر حوادث رانندگی بود. پس از تایید روایی و پایایی این پرسشنامه ها، اطلاعات جمع آوری شده وارد نرم افزار SPSS نسخه ۲۳ شد. تحلیل داده ها با استفاده از آمار توصیفی (جدول، میانگین، انحراف معیار و آمار استنباطی تست تی مستقل، رگرسیون چندگانه و تحلیل واریانس در سطح معنی داری ۰/۰۵ انجام شد. نتایج این مطالعه میزان آگاهی از رفتار پیشگیری کننده ۷/۵۵ + ۳۷/۳۴ بالا نشان داد همچنین در تمامی ابعاد تئوری انگیزش مراقبتی نمره بالایی نشان داد همچنین در تمامی ابعاد تئوری انگیزش محافظتی نمرات بالایی مشاهده شد. نتایج آزمون رگرسیون چندگانه نشان داد که دو بعد "درک" و "خودکارآمدی" مهمترین عوامل در استفاده از رفتارهای پیشگیرانه هستند. بر اساس نتایج این مطالعه علاوه بر افزایش آگاهی و دانش انگیزه برای انجام رفتارهای پیشگیرانه نقش مهمی در ارتقاء رفتارهای بهداشتی دارد ،بنابراین ضروری است که مدیران و دست اندرکاران بهداشتی از مدلهای انگیزشی در ارتقاء سطح آگاهی و تغییر رفتارهای جامعه استفاده کنند.

کلیدواژه ها:

رفتارهای پیشگیرانه ، حوادث و سوانح ، تئوری انگیزش ، محافظتی