مرور سیستماتیک سواد سلامت در بیماران همودیالیزی: پیامدها، مداخلات و چالش ها

سواد سلامت یکی از عوامل کلیدی در بهبود خودمراقبتی بیماران مزمن به ویژه بیماران همودیالیزی محسوب می شود. این مطالعه با هدف مرور سیستماتیک مطالعات انجام شده در زمینه سواد سلامت بیماران همودیالیزی و پیامدهای آن انجام شد. پژوهش حاضر یک مرور سیستماتیک است که در آن با جستجوی نظام مند در پایگاه های علمی PubMed، Scopus، Web of Science، SID و Magiran، مقالات منتشرشده بین سال های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ بررسی شدند. مطالعاتی وارد مرور شدند که به بررسی سطح سواد سلامت، عوامل مرتبط با آن و تاثیر آن بر پیامدهای درمانی و رفتاری بیماران تحت همودیالیز پرداخته بودند. پس از غربالگری اولیه و نهایی، ۲۷ مقاله وارد بررسی نهایی شدند. نتایج نشان داد که اکثر بیماران تحت همودیالیز از سطح سواد سلامت پایین یا متوسط برخوردارند. عوامل موثر بر سواد سلامت شامل سن بالا، سطح تحصیلات پایین، وضعیت اجتماعی-اقتصادی ضعیف و چندبیماری بودن بودند. همچنین مشخص شد که سواد سلامت پایین با کاهش تبعیت دارویی، محدودیت در پیروی از رژیم غذایی، افزایش بستری مجدد و کاهش کیفیت زندگی مرتبط است. در مقابل، مداخلات آموزشی هدفمند متناسب با سطح سواد سلامت بیماران، موجب بهبود تبعیت درمانی، کاهش عوارض و ارتقای کیفیت زندگی شد. یافته ها تاکید می کنند که ارتقای سواد سلامت باید به عنوان یکی از اولویت های مراقبتی در بیماران همودیالیزی مورد توجه کادر درمان، به ویژه پرستاران قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

سواد سلامت ، همودیالیز ، آموزش بیمار ، کیفیت زندگی