کاربرد تصویربرداری تنسور انتشار (DTI ) در پیشبینی تبدیل اختلال شناختی خفیف ( MCI) به آلزایمر: مقاله مروری

بیماری آلزایمر (AD) بهعنوان شایع ترین نوع زوال عقل، با کاهش پیش رونده عملکردهای شناختی شناخته میشود و چالش های پزشکی و اجتماعی قابل توجهی را به همراه دارد. اختلال شناختی خفیف (MCI) مرحلهای واسط بین پیری طبیعی و آلزایمر است که تشخیص زودهنگام آن می تواند به مداخلات پیشگیرانه موثر منجر شود. تصویربرداری تنسور انتشار (DTI) ، تکنیکی پیشرفته و غیرتهاجمی در تصویربرداری عصبی، تغییرات میکروساختاری ماده سفید مغز را با اندازه گیری شاخص هایی مانند ناهمسانگردی کسری (FA) ، میانگین انتشار (MD) ، انتشار محوری (AD) و انتشار شعاعی (RD) ارزیابی میکند. این مطالعه مروری با هدف بررسی کاربرد DTI در پیشبینی تبدیل MCI به آلزایمر، ۱۴ پژوهش منتشرشده بین سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ را از پایگاههای علمی معتبر مانند PubMed، Scopus و Google Scholar تحلیل کرده است. یافته ها نشان می دهند که کاهش FA و افزایش MD در نواحی کلیدی مغز، از جمله جسم پینه ای، هیپوکامپ و مسیرهای عصبی مرتبط با حافظه، به عنوان نشانگرهای زیستی قابل اعتماد برای پیش بینی پیشرفت MCI به AD عمل میکنند. این تغییرات با افت شناختی همبستگی دارند و اغلب پیش از ظهور علائم بالینی قابلشناسایی هستند . DTI با توانایی منحصربه فرد خود در تشخیص زودهنگام آسیب های ماده سفید، میتواند به عنوان ابزاری مکمل در کنار MRI و PET در مدیریت بالینی بیماران به کار رود. نتایج این پژوهش بر پتانسیل باالی DTI در بهبود تشخیص زودهنگام و تدوینراهبرد های درمانی تاکید دارد. با این حال، ناهمگونی در روش های تصویربرداری و محدودیت های نمونه های کوچک، نیاز به مطالعات طولی گستردهتر و استانداردسازی پروتکل ها را برجسته می کند. در مجموع، DTI میتواند گامی موثر در کاهش بار اجتماعی و اقتصادی آلزایمر از طریق شناسایی زودهنگام و مداخلات به موقع باشد و راه را برای پیشرفت های آینده در این حوزه هموار کند.

کلیدواژه ها:

آلزایمر (AD) ، اختلال شناختی خفیف( MCI) ، تصویربرداری تنسور انتشار (DTI) ، ماده سفید ، نشانگرهای زیستی