تحلیل حقوقی رویکردهای پیشگیرانه و احتیاطی در قبال محصولات تراریخته و امنیت غذایی

امنیت غذایی به مثابه یکی از ارکان اصلی توسعه پایدار، نقشی بنیادین در تحقق سلامت عمومی و رفاه جوامع بشری ایفا می کند. ظهور فناوری های نوین زیستی و تولید محصولات تراریخته (Genetically Modified Organisms - GMOs) در دهه های اخیر، فرصت ها و چالش های نوینی را در زمینه تولید مواد غذایی پایدار و ایمن پدید آورده است. این مقاله با هدف تحلیل حقوقی رویکردهای پیشگیرانه و احتیاطی در قبال محصولات تراریخته، به بررسی چارچوب های قانونی ملی و بین المللی با تمرکز بر امنیت غذایی می پردازد. روش تحقیق به صورت توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعات اسنادی و تطبیقی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد رویکرد احتیاطی به ویژه در اسناد بین المللی نظیر پروتکل کارتاهنا و اصول کمیسیون کدکس آلیمنتاریوس، جایگاه برجسته ای در مدیریت خطرات ناشی از محصولات تراریخته دارد. در عین حال، نظام حقوقی ایران نیز با تصویب قانون ایمنی زیستی (۲۰۱۵)، رویکردی متوازن میان بهره مندی از فناوری های زیستی و صیانت از سلامت عمومی اتخاذ کرده است. با این حال، کاستی هایی در اجرای موثر این قوانین و نظارت های فنی و بین بخشی مشهود است. نتایج حاکی از ضرورت تقویت چارچوب های حقوقی، ارتقاء ظرفیت های فنی و تعمیق همکاری های بین المللی جهت ارتقاء امنیت غذایی در مواجهه با فناوری های زیستی نوین است.

کلیدواژه ها:

امنیت غذایی ، محصولات تراریخته ، رویکردهای پیشگیرانه ، رویکردهای احتیاطی ، حقوق بین الملل ، قانون زیستی