ایران و کنشکارگزارن محیط امنیتی غرب آسیا

جنوب غرب آسیا بعد از سالهای جنگ سرد نقش محوری در ژئوپلیتیک نظام جهانی داشته است. تمامی ویژگیهای منطقه ژئوپلیتیکی را می توان در جنوب غرب آسیا مشاهده نمود. به این ترتیب، در این حوزه جغرافیایی نشانه هایی از چالش، بحران، ستیزش و رقابت برای گسترش قدرت بین بازیگران منطقه ای و قدرتهای بزرگ در حال گسترش است. محیط امنیتی آسیای جنوب غربی با بسیاری از نشانه پیوند یافته است. ژئوپلیتیک آشوب و ژئوپلیتیک بحران هابا توجه به این شرایط و معضلات سیاسی، اجتماعی و منازعات و رقابتهای ژئوپلتیکی و امنیتی شدن منطقه، کنش بازیگران به ویژه نقشیابی بازیگران گریز از مرکز در منطقه جنوب غرب آسیا نیز متفاوت خواهد شد. بر این اساس قابل حدس است که دولتهای جنوب غرب آسیا می توانند در شرایط ثبات و امنیت، اهداف خود را محقق سازند و در نتیجه اهداف و منافع ملی جمهوری اسلامی ایران نیز می تواند در چنین شرایطی بهتر تامین گردد. یعنی نوع کنش کارگزاران این منطقه بر محیط امنیتی این منطقه موثر است. هدف پژوهش حاضر تبیین کنش کارگزاران و بررسی اثرگذاری کنش آنها در فرایندهای محیط امنیتی است. نتایج پژوهش نشان می دهد که از اولویتهای امنیتی ایران در منطقه جنوب غرب آسیا این است که در این منطقه زمینه نفوذ قدرتهای منطقه ای و فرامنطقه ای نه تنها افزایش پیدا نکند، بلکه کاهش نیز یابد و در این راستا، ایران سعی می نماید با ایجاد روابط اقتصادی و فرهنگی (که منافع مشترک دوجانبه و چندجانبه را تامین می نماید)، منافع خود را با سیاستگذاری امنیتی مطلوب و معقول؛ با منطقه گره بزند.

کلیدواژه ها:

کارگزار ساختار ، محیط امنیتی ، ایران ، غرب آسیا