تحلیل جرایم سب امام، افساد فی الارض و بغی از چشمانداز قاعده ی احتیاط در دماء

به موجب قاعده ی احتیاط در دماء، باید از اجرای مجازات های منجر به سلب حیات در صورت فقدان یا ناکافی بودن ادله یا وجود شبهه در شرعی بودن آنها امتناع نمود. لذا، اصل اولیه در جرم انگاری اعمال مستوجب مجازات اعدام، حرمت است. در قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ سب امام، افساد فی الارض و بغی به عنوان جرایم حدی مستوجب اعدام جرم انگاری شده اند. بررسی مبانی فقهی این جرایم نشان می دهد که تنها طبق برخی روایات، صرفا سباب و نه سابای امام علی(ع) مستحق اعدام است. افساد فی الارض به مثابه جرمی مستقل با کیفر اعدام، فاقد مبنای مسلم قرآنی و روایی می باشد. به اعتقاد فقها بغی که خروج بر امام معصوم یا عادل است، جرم و مجازات پذیر نیست. بر این اساس، اعمال پیش گفته با کیفر اعدام بدون توجه به قاعده ی احتیاط در دماء جرم انگاری شده اند و در تعارض آشکار با این قاعده قرار دارند.

کلیدواژه ها:

جرمانگاری حدی ، سب امام ، افساد فی الارض ، بغی ، احتیاط در دماء