مطالعه ی تطبیقی جبران ضرر و زیان در الزامات خارج از قرارداد

در فقه امامیه و فقه اهل عامه ،یکی از مهمترین مباحث فقهی مساله موجبات ضمان است که منظور از آن التزام زیان زننده به جبران خسارتهای ناشی ازیکی از موجبات ضمان، همچون اتلاف، تسبیب و غیره، می باشد. نتایج نشان داد اصول کلی ، اهداف و روشهای جبران ضرر و زیان در الزامات خارج از قرارداد در حقوق ایران و فرانسه ، کمابیش یکسان و بهم نزدیک است . لیکن کیفیت استفاده از روشهای جبران، اولویت ها و ترجیحاتی که به هریک داده می شود، متفاوت است . در مفهوم برخی از انواع جبران (نظیر جبران زیانهای جمعی و دولتی ، مفهوم شبه جرم، انواع جبرانهای نمادی و اسمی و جزایی )، علیرغم اشتراکات زیاد، پارهای کاستی ها نیز در حقوق ایران مشاهده شد. همچنین الزامات خارج از قرارداد در حقوق ترکیه تحت سه عنوان کلی مسئولیت تقصیر، مسئولیت عدم تقصیر و مسئولیت ناشی از مداخله مجاز حقوقی و قانونی مدنظر قرار گرفته و مقررات حقوقی نسبت به هریک از عناوین فوق وضع شده است . اگرچه نظام حقوقی کشور ترکیه جبران خسارت مادی و معنوی را مورد پذیرش قرار داده است لیکن در تمام مواردی که حکم به جبران خسارت مادی یا معنوی نموده است بیشتر پرداخت نقدی ما به ازای جبران خسارت مدنظر بوده است . با تطبیق و مقایسه مواد قانونی ناظر بر موضوع جبران خسارت نظام حقوقی ایران از حیث جامعیت و شمولیت نسبت به حقوق ترکیه وضعیت مطلوبتری دارد چه اینکه فقه و حقوق اسلام به عنوان یکی از منابع حقوق ایران در حقوق ترکیه در مقایسه با حقوق ایران، کمتر مورد توجه قرار گرفته است

کلیدواژه ها:

جبران خسارت ، ضرر و زیان ، الزامات خارج از قرارداد.