بررسی پدیده ی عشق در منظومه های نظامی گنجه ای ، وحشی بافقی ، وصال شیرازی و صابر شیرازی

فرهاد و شیرین یکی از داستانهای عاشقانه است که حکیم نظامی عشق آن دو را در منظمه ی هوسنامه ی عشقنامه ی خسرو پرویز پادشاه ایران و شیرین دختر فرمانروای ارمنستان به نظم درآورده است . در منظومه نظامی ، فرهاد سنگ تراش (مهندس)، شخصیتی محجوب است . که در کوه بیستون، حوضی برای دوشیدن شیر گوسفندان بسازد و فرهاد با هنرمندی به ضرب تیشه ، پیکرهایی شگرف از خسرو، شیرین و شبدیز می آفریند. پس از قرنها وحشی بافقی این داستان را به صورت یک منظومه مستقل به نام »فرهاد و شیرین « خلق می کند که ماجراهای عشقی پر کشش و کوشش این دو شخصیت را شرح می دهد. با مرگ وحشی ، داستان ناقص می ماند و دویست و پنجاه سال بعد وصال شیرازی این رویداد ناتمام عاشقی را با همان نام ادامه می دهد اما شوربختانه وصال هم جهان عشقی خود ساخته ی فرهاد، شیرین را ترک می کند و فرهاد و شیرین به وصال هم نمی رسند. سپس صابر شیرازی در نیمه ی دوم قرن سیزدهم داستان آن ناتمام این دو دلداده را با سرودن بیش از سیصد بیت به پایان می رساند، اگرچه قصه ی پر غصه ی عشق به پایان نمی رسد و تا همواره عشق فرهاد و شیرین ورد زبانها و مایه آرامبخش دلهای عاشق است . این پژوهش ، به روش توصیفی تحلیلی ، پدیدهی عشق و جایگاه شیرین و فرهاد را در منظومه های غنایی خسرو و شیرین نظامی ، فرهاد و شیرین وحشی ، وصال و صابر شیرازی را با مراجعه به اسناد ومنابع معتبر کتابخانه ای مورد بررسی قرار داه و به این نتیجه دست یافته که اگر مقلدان نظامی بسیار کوشیده اند تا اثری متفاوت خلق کنند و با ابداع ابتکار تا حدودی موفق بوده انداما به حکم الفضل للمتقدم، منظومه نظامی همچنان بر تارک ادبیات غنایی ، خوش می درخشد.

کلیدواژه ها:

نظامی ، خسرو ، شیرین ، فرهاد ، تقلیدگرایی ، وحشی بافقی ، صابر شیرازی ، عشق