مطالعه ای بر تاثیر طرحواره درمانی در بزرگسالان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم

طرحواره درمانی نوعی درمان است که طرحواره ها را مورد هدف قرار می دهد. اصطلاحی که از نظر بالینی برای توصیف الگوهای تفکر ناسازگاری استفاده می شود که می تواند باعث درگیری یک فرد با رفتار ناسالم شود یا برای حفظ و بهبود روابط بزرگسالان تلاش کند. اینگونه تصور می شود که طرحواره ها در دوران کودکی، به ویژه در کودکانی که نیازهای عاطفی و فیزیکی آ ن ها برآورده نشده است ایجاد می شوند. آن ها همچنین ممکن است در کودکانی ایجاد شوند که در برخوردها زیاده روی کرده یا والدین آن ها مرزهای مناسبی را در ارتباطات رعایت نکرده اند. در بزرگسالی هم تصور می شود که این طرحواره ها به شیوه های منفی بر افکار و اعمال فرد تاثیر می گذارند. چیزی که منجر به رفتارهایی مانند اجتناب و جبران یا از خود گذشتگی بیش از حد می شود. رفتارهایی که به نوبه خود می توانند بر روابط و عواطف تاثیر منفی بگذارند. طیف اوتیسم (به انگلیسی: Autism Spectrum) که عموما به آن اوتیسم یا درخودماندگی می گویند، یک اختلال عصبی تکوینی با وجود مشکلات جدی در تعاملات اجتماعی، و ارتباطات کلامی و غیرکلامی و وجود رفتارهای تکراری و علایق محدود فرد است. واکنش های غیرمعمول به محرک حسی و تاکید فرد بر حفظ ثبات و روال هایی خاص در زندگی نیز از نشانه های شایع این اختلال هستند. اوتیسم به طور رسمی در سازمان بهداشت جهانی و انجمن روان پزشکی آمریکا با عنوان اختلال طیف اوتیسم (به انگلیسی: Autism Spectrum Disorder) و در خدمات ملی بهداشت انگلستان با عنوان وضعیت طیف اوتیسم (به انگلیسی: Autism Spectrum Condition) شناخته می شود و از منظر حقوقی و پزشکی نوعی ناتوانی از گروه ناتوانی های رشدی-عصبی تعریف شده است. این مطالعه به بررسی و مقایسه طرح واره های ناسازگار و سبک های مقابله ای در بین مادران کودکان اوتیسم و کودکان مبتلا به سندرم داون در تهران پرداخت. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر گردآوری داده ها از نوع علی- مقایسه ای بود. جامعه آماری شامل کلیه مادران مبتلا به اوتیسم و کودکان مبتلا به سندرم داون در تهران بود که فرزندان آنها در سال تحصیلی ۱۴۰۲ تحت مداخلات آموزشی توانبخشی ویژه در مراکز آموزشی و توانبخشی ویژه قرار گرفتند. نمونه از بین مادران مبتلا به اوتیسم و مبتلایان به سندرم داون شهر تهران بر اساس سن کودکان (۱۰-۷ سال) انتخاب شد.

کلیدواژه ها:

طرحواره های ناسازگار ، سبک های مقابله ای ، مادران کودکان مبتلا به اوتیسم ، مادران کودکان مبتلا به سندرم داون