احکام فقهی وحقوقی پیوند و اهدای اعضای بدن انسان

دین اسلام نسبت به تمامیت حیات جسمانی مسلمانان اهمیت بالایی قائل شده و با توجه به تحولات علم پزشکی و امکان پیوند اعضاء به افراد دارای نقایص و یا بیماریهای خاص، موجب حلول دو رویکرد در این رابطه شده است و آن مبحث اهداء عضو به صورت امر خدا پسندانه و دیگری رویکرد به موضوع اهداء اعضاء افراد بوده است . اهداء عضو عبارت است از اینکه شخصی با رضایت و تمایل خود و یا با اجازه بازماندگان، یک یا چند عضو از اعضای بدن خود را ازطریق امکانات پزشکی به نیازمندان انتقال می دهد .منظور از پرداختن به این تحقیق ، دست یابی به احکام کلی موجود و همچنین پاسخگویی به ابهامات و سوالات احتمالی در تشخیص احکام وقوانین مربوط به اهداء و پیوند اعضای بدن انسان و نیز بررسی جامع در خصوص نظرات ارایه شده توسط علمای دینی (شامل شیعه وحقوق موضوعه )، ریشه یابی اختلافات و تبیین نقاط مشترک در فتاوی علمای مذاهب مختلف اسلامی است . به این منظور جهت بررسی مجوزهای فقهی اهدای اعضای بدن انسان، اعم از اینکه این اهداء در حال حیات و یپس ا از مرگ اهداء کننده انجام شود، و لزوم ارایه تعاریف کلی از مرگ مغزی و شروط تحقق اهدای عضو و همچنین احکامی که به اعضای بدن پس از جداسازی آن تعلق می گیرد و اینکه پیوند اعضای مصنوعی و پیوند عضو از حیوان به انسان و یا پیوند عضو از انسان زنده به خودش دارای چه احکامی است ، در این تحقیق از نظرات فقهی ارائه شده، قوانین و مقررات و منابعی که در دسترس هستند، بهرهگیری خواهد شد. و بررسی نشان داده است که فقهای شیعه ، همگی قریب به اتفاق قائل به جواز پیوند عضو مقطوع به بدن صاحب عضو هستند. اگر با پیوند عضو حیات در آن مانند اعضای دیگر جریان پیدا کند، دیگر مردار و نجس نیست یکی از مهم ترین زمینه های اهدا عضو، وصیت است . اگر انسان وصیت کند که پس از مرگ، از اعضایش جهت پیوند نیازمندان استفاده شود، قطع اعضای او اقدام به وصیت است . در قانون نیز به اهدا عضو اشاره شده است تمام این موارد نشان می دهد که از نظر شرعی ، فقهی و عقلی نیز هیچ منعی برای اهدای عضو فرد معدوم به بیماران وجود ندارد.

کلیدواژه ها:

مرگ مغزی ، پیوند ، اهداء عضو ، وصیت .