بررسی رابطه خدمات تولیدی بر میزان تولید علوفه بوته زارهای مناطق نیمه خشک (مطالعه موردی: شهرستان بم منطقه کواروئیه)

تولید علوفه از مهم ترین خدمات تولیدی و تنظیمی مراتع محسوب می شوند. هدف اصلی این پژوهش، بررسی رابطه خدمات تولیدی دربوته زارهای مناطق خشک (مطالعه موردی: شهرستان بم؛ منطقه کواروئیه) می باشد. به این منظور پس از تعیین ۳ کانون بحرانی، پلات هادر ۴ جهت اصلی جغرافیایی در فاصله های مشخصی از این کانونها مستقر گردید، در مرحله بعد تولید علوفه به روش نمونه گیری مضاعفدر داخل پلات ها اندازه گیری شد. نتایج تحقیق نشان داد در بوته زارهای دریجان و جزین، در فواصل دورتر از آبشخور با کاهش چرای دام،گونه های نامرغوب دارای کلاس خوشخوراکی ۳ افزایش یافته اند (به ترتیب (P=۰/۰۴۵ و P<۰/۰۰۰۱). بنابراین در نزدیک آبشخور ترکیب گیاهی تغییر کرده و در نتیجه یک آستانه ساختاری رخ داده است. نتایج DCA نشان داد که با زیاد شدن شدت چرا ی دام، گونه های Haranta Peganum ، Echinups Vilasisimus ، Launaea Spinosa ،Acantholimon Horrida ، Achilla millefolium و Daphne Mucranta فزایش یافته اند. شدت چرای کم تا متوسط دام، باعث رویش گونه Astagalus Gossypinus و پس از آن گونه های Amigdalus Scoparia و Zygophylum eurypterum Boiss ، Thymus vulgaris، شده است. در همه بوته زارها، افزایش فاصله از کانون بحران بر میزان تولیدکل علوفه مراتع تاثیر معنی دار دارد (P<۰.۰۰۰). با افزایش فاصله از کانون بحرانی در اثر کاهش میزان چرای دام، تولید گیاهی افزایش یافته و بیشترین تولید در فواصل دورتر از آبشخور که چرای دام کمتر بوده مشاهدهگردید. همچنین فاصله ای را که آستانه در آبشخور سه روستای جزین، توکل آباد و دریجان نشان می دهد، یکسان نبوده است.

کلیدواژه ها:

خدمات اکوسیستم ، کواروییه ، تولید علوفه ، چرای دام