نقش معنویت بر سلامت و تعیین شاخص ها و مولفه های سلامت معنوی

از زمان تعریف سلامت معنوی تاکنون تعاریف متعددی در مورد این مفهوم ارائه شده است و در روش سنجش آن نه در تحقیقات تجربی و نه در تعابیر متداول اتفاق نظری وجود نداشته است. هدف اصلی این مقاله تبیین نقش معنویت بر سلامت و توضیحی درباره مفهوم معنویت در سایه اعتقادات دینی و تعریف مولفه ها و شاخص های سلامت معنوی ازمنظر قرآن وحدیث می باشد. روش هادر پژوهش مروری حاضر اطلاعات مورد نظر با مراجعه به منابع دست اول از قبیل کتب معجم قرآنی و کتب تفاسیری از جمله المیزان، نمونه، تفاسیر موضوعی، و برای استخراج موارد و مقاله های پژوهشی ازبانک های اطلاعاتی SID ,Iranmedex, PubMed،Google scholar, ISI , استفاده گردید . سپس مطالب گردآوری شده با توجه به اهداف پژوهش مورد دسته بندی و تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.یافته هاسلامت معنوی به برخورداری از حس پذیرش، احساسات مثبت، اخلاق و حس ارتباط متقابل مثبت با یک قدرت حاکم و برتر قدسی، دیگران و خود اطلاق میشود که طی یک فرآیند پویا و هماهنگ شناختی، عاطفی، کنشی و پیامدی شخصی حاصل میآید. شناخت معنوی ،عواطف معنوی،کنش وثمرات معنوی مولفه های اصلی سلامت معنوی اند.نتیجه گیریدر دیدگاه های رایج، شاخص های معنویت عمدتا به نتایج و کارکرد ها تقلیل داده شده اند. برخی آن را در حد مجموعه ای از توانایی های به هم مرتبط و یا نوعی هوش تلقی کرده اند. عده ای آن را نوعی کیفیت روانی می دانند که در انسان ایجاد انگیزه می کند و معنای زندگی را می سازد. گروهی هم معنویت را یک جریان و رویکرد می دانند که به رضایت باطنی منتهی می شود؛ امری که دارای سه مولفه آرامش، شادی و امید می باشد. لیکن در اندیشه قرآنی سلامت معنوی دربردارنده شاخص های شناختی، احساسی، رفتاری و پیامدی می باشد. ارایه چنین تصویری از معنویت، مبتنی بر معرفت شناسی، انسان شناسی و جهان شناسی قرآنی می باشد.

کلیدواژه ها:

سلامت معنوی ، معنویت ، آموزه قرآنی ، دین