مطالعه مقوله ادب از دیدگاه نهج البلاغه و جایگاه آن در سلامت معنوی

اسلام سلامت معنوی را امری به گستره حیات انسان در دنیا و آخرت میداند؛ و نیز سلامت معنوی انسان در دنیاجدای از سلامت او در آخرت نیست. پیوسته دیدن امر سلامت معنوی به خدا، حکایت از قدسیت، اهمیت واصالت این بعد از سلامت انسان دارد و هر تلاشی در این حوزه تلاش مقدسی است که درجهت تحقق سعادتانسان و شکوفا شدن نهال وجودی او در عرصه حیات طیبه محسوب میشود. این موضوع بیانگرشمول نگرشاسلامی به همه بعدهای وجود انسان و در نتیجه به همه روابط انسانی است. در این بین مقوله ادب جایگاه ویژه ای دارد. قرآن کریم که «هدی للناس و هدی للمتقین» است، برای هدایت انسان به سوی الله بر پیامبر خاتم (ص) نازل شد و دستور تعلیم حکمت، کتاب و تزکیه مردم را به آن حضرت ابلاغ نمود. سیره رسولخدا(ص) و اهل بیت(ع) آن حضرت، بهترین منابع و مآخذی است که بشر با اطمینان کامل از صحت و اتقانمفاهیم و آموزههای هدایتگرانه آن بتواند بهترین مایه تمسک و عمل قرار دهد. امیرالمومنین علی علیه السلامکه مودب به آداب نفسانی است، هم در به سامان بخشیدن کلام ادبی، گوی سبقت را از ادیبان ربوده و هم درنقل مفاهیمی که عرف تصریح به آنها را برنمیتابد، ادب را به کمال رسانده است. این نوشتار با تکیه برگنجینهکلام علی علیه السلام درنهج البلاغه میکوشد تا تعابیر حضرت را از مفاهیمی که آشکار کردن آنها ناپسند شمردهمیشود را ردیابی کند و روش حضرت در رعایت قواعد ادب و احترام را نشان داده و با روش توصیفی - تحلیلی ازکاربردهای مختلف ادب درکلام حضرت علی علیه السلام پرده بردارد و آن را مورد بررسی و تحلیل قراردهد.

کلیدواژه ها:

سلامت معنوی ، ادب ، نهج البلاغه