امکان سنجی سوگند در قصاص در فقه اسلامی

یکی از ادله اثبات قتل و اثبات جنایت بر اعضا و بدن قسامه می باشد که در موارد خاصی که اقرار و بینه وجود نداشته باشد با شرایط خاصی اجرا می گردد. خلاف قاعده بودن قسامه، محدودت قلمرو کاربرد آن را دوچندان میکند به همین علت توسل به قسامه فقط در جرائم علیه تمامیت جسمانی افراد و آنهم باوجود لوث وفقدان ادله قانونی دیگر امکان پذیر هست؛ و در تحقق لوث باید بسیار احتیاط کرد. در قتل عمد با اجرای قسامه از طرف مدعی و بستگانش، سوگند مثبت قصاص است مشروط به اینکه سایر شرایط اثباتی قصاص فراهم باشد ؛ تکرار سوگند از ناحیه مدعی و بستگان او بر جنایت بر نفس ممنوعیت دارد. لذا مدعی و بستگانش دیگر قادر به تکرار سوگند در این جنایات نبودندومی بایست پنجاه سوگند را در قالب پنجاه سوگند خورنده ادا کنند.اما در صورت اقامه قسامه توسط مدعی علیه (متهم) حکم به برائت او داده هست و با سوگند متهم دعوا اسقاط می شود. و تکرارسوگند فقط برای متهم مطابق باقاعده است. در صورت عدم اقامه سوگند توسط او با صرف نکول دعوا ثابت می شود و متهم محکومبه پرداخت دیه هست. بر خلاف نظر اهل سنت، کاربرد قسامه منحصر به اثبات یا نفی قتل نیست و در جنایت بر اعضاء نیز معتبر است. ولی آنچه با قسامه قابل اثبات است دیه می باشد نه قصاص.

کلیدواژه ها:

سوگند ، قسامه ، قتل ، عضو ، لوث