بررسی تغییرات حس بویایی در اختلالات روانپزشکی : مروری سیستماتیک

سابقه و هدف : اخیرا اختلال عملکرد بویایی در چندین اختلال روانپزشکی از جمله اختلالات خلقی، بی اشتهایی عصبی، اختلال وحشت و روان پریشی بررسی شده است و مطالعات مختلف استفاده بالقوه از بویایی را به عنوان نشانگر تشخیصی یا پیش آگهی بررسی کرده اند. از این رو پژوهشگران درصدد برآمدند مطالعه ای با هدف بررسی تغییرات حس بویایی در اختلالات روانپزشکی انجام دهند.روش جستجو : مطالعه حاضر یک مطالعه مرور سیستماتیک است که در تاریخ فروردین ۱۴۰۰انجام گردید. این مطالعه با استفاده از کلیدواژه های Olfactory dysfunction، Olfactory Disorders، Psychiatric disorders، Mental diseases و عبارت بولین and در پایگاه های جستجوی PubMed،Web of science ،Google Scholar و Scopus انجام شد. معیار های ورود به مطالعه شامل مقالات انگلیسی زبان از بین سال های ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۱ که متن کامل آنها در در دسترس و مرتبط با موضوع پژوهش بود و معیارهای خروج شامل مقالات مروری، نامه به سردبیر و غیراصیل بود. از چک لیست PRISMA برای بررسی و کنترل کیفیت مقاله استفاده شد.یافته ها : در نهایت ۸۴۵۴ مقاله بازیابی گردید که پس از حذف عناوین تکراری و بررسی عنوان و چکیده، ۱۰۹ مقاله انتخاب و درنهایت ۱۰ مقاله با بررسی متن کامل آنها وارد مطالعه شدند. از کشور آمریکا ۶ مطالعه، آلمان ۳ مطالعه و اسپانیا ۱ مطالعه وارد شد. میانگین نمونه ها ۱۰۰.۳ نفر بود. نتایج نشان می دهد حس بویایی در بیماران مبتلا به افسردگی (۴مطالعه)، اسکیزوفرنی (۴مطالعه)، پانیک (۱مطالعه)، آلزایمر و اختلال شناختی خفیف ( ۱ مطالعه)، اختلال دوقطبی (۱ مطالعه) و OCD؛ (۱مطالعه) دچار کاهش و اختلال می شود که در بیماران اسکیزوفرنی این کاهش مشهودتر و بیشتر است. همچنین تغییر در نواحی از مغز که در این اختلال نقش دارند و کاهش فعال سازی در ساختارهای بویایی ثانویه در مغز مثل تالاموس، یافت شد.نتیجه گیری : مطالعات تغییرات حس بویایی قبل از شروع فاز فعال اختلالات روانپزشکی مثل اسکیزوفرنی و بخصوص افسردگی را نشان داد که می تواند به عنوان مارکر در پیشگیری و تشخیص زودرس بیماری به ما کمک کند.

کلیدواژه ها:

اختلال عملکرد بویایی ، تغییرات حس بویایی ، اختلالات روانپزشکی ، بیماری های روانی