شناسایی ریخت شناختی و مولکولی قارچهای بذرزاد در توده های بومی رازیانه

رازیانه (Foeniculum vulgare Mill.) یکی از مهمترین و اقتصادی ترین گیاهان دارویی است. قارچهای بذرزاد به عنوان یکی از مهمترین عواملی که سلامت بذور را به خطر میاندازند و منجر به کاهش شاخصهای جوانه زنی و بنیه و نهایتا کاهش عملکرد خواهند شد. هدف از این مطالعه شناسایی قارچهای بذرزاد رازیانه از برخی مزارع در ایران است. به منظور شناسایی قارچهای بذرزاد از مزارع استانهای گلستان (شهرستان علی آباد)، زنجان (شهرستان خدابنده)، کردستان (شهرستان مریوان) و همدان (شهرستان نهاوند) بر اساس ضوابط انجمن بین المللی آزمون بذر نمونه برداری شد. برای جداسازی قارچها، بذرهای رازیانه پس از شستشو و ضدعفونی سطحی با محلول هیپوکلریت سدیم یک درصد بر روی محیط کشتهای عمومی و اختصاصی با تناوب نوری ۱۲ ساعت روشنایی و ۱۲ ساعت تاریکی در دمای ۲۵ درجه سانتیگراد کشت داده شدند. تهیه کشت خالص قارچ ها به روش تک اسپور و نوک ریسه کردن بر روی محیط کشت آب - آگار دو درصدی انجام شد. در مجموع ۳۳ جدایه بر اساس ویژگیهای ریخت شناختی و مولکولی (بر اساس تعیین توالی نوکلئوتیدی نواحی ITS-rDNA تکثیر شده با آغازگرهای ITS۱ و ITS۴ و همچنین بخشی از ژن بتا توبولین)، آرایه های مختلف قارچی Alternaria alternata و Fusarium oxysporum شناسایی شدند. بذور رازیانه جمع آوری شده از مزارع علی آباد به قارچ، بیشتر از سایر مزارع نمونه برداری شده آلوده بودند. نتایج این پژوهش میتواند در تکمیل اطلاعات پایه جهت شناسایی قارچ های بذرزاد رازیانه و تدوین استاندارد ملی سلامت بذر کمک مینماید. این اولین گزارش در مورد شناسایی قارچهای بذرزاد رازیانه در توده های بذر بومی ایران بود.

کلیدواژه ها:

آلترناریا ، ریخت شناختی ، سلامت بذر ، فوزاریوم ، مولکولی