بررسی عوامل موثر در پذیرش یا رد سیستمهای آبیاری تحت فشار از سوی کشاورزان استان مرکزی

چکیده : در این تحقیق عوامل موثر بر پذیرش یا رد سیستمهای آبیاری تحت فشار از سوی کشاورزان استان مرکزی بررسی شده است. این عوامل شامل ویژگیهای فردی(سن، سواد و تجربه)، امکانات مالی، مالکیت بروسایل تولید، مالکیت اراضی، نوع مالکیت بر منبع آب، کیفیت‭(EC) ‬آب، نوع محصول، اجرای دوره های آموزشی و ترویجی، اعتبارات بانکی، علاقه و اشتیاق به روشهای نوین کشاورزی، ریسک سرمایه گذاری، صرفه جویی در هزینه های آبیاری، افزایش تولید و افزایش سطح زیرکشت محصولات کشاورزی می باشد. برای بررسی این عوامل از روش تحقیق پیمایشی استفاده شده است. اطلاعات متقاضیان اجرای سیستمهای آبیاری تحت فشار گرفته شده از مدیریت آب وخاک سازمان جهادکشاورزی استان مرکزی تا پایان شهریور سال ‮‭1388‬ بوده که تعداد آنان ‮‭1721‬ نفر می باشد. براساس سرشماری کشاورزی سال ‮‭82‬ ، تعداد بهره برداران زراعی و باغی دارای آب استان مرکزی (یعنی جامعه آماری) برابر ‮‭75176‬ مورد بوده که از روش نمونه گیری کوکران حجم نمونه برابر ‮‭382‬ نفر بدست آمد. ‮‭60‬درصد این تعداد، به روش طبقه ای سیستماتیک از تعداد متقاضیان اجرای سیستمهای آبیاری تحت فشار انتخاب شده و ‮‭40‬درصد بقیه نیز به صورت تصادفی از بین کشاورزانی که هنوز از سیستمهای آبیاری سنتی استفاده می کنند انتخاب گردید. از طریق مصاحبه حضوری و به روش پرسشنامه ای اطلاعات لازم جمع آوری و برای بررسی رابطه بین متغیرهای مستقل و وابسته از جداول توافقی و آزمون مربع کای و ضریب همبستگی استفاده گردید. نتایج حاصله نشان داد که بین متغیر وابسته یعنی میزان پذیرش سیستمهای آبیاری تحت فشار و متغیرهای مستقل از جمله ویژگیهای فردی، مالکیت اراضی، مالکیت منابع آب، کیفیت‭(EC) ‬آب، اعتبارات بانکی، علاقه و اشتیاق به روشهای نوین، ریسک در سرمایه گذاری، صرفه جویی در هزینه های آبیاری، افزایش تولید و افزایش سطح زیرکشت محصولات کشاورزی رابطه معنی داری وجود دارد. ضمنا پیشنهاد می گردد برای استقبال بیشتر کشاورزان از این سیستمها، به روشهای آموزشی و ترویجی مناسب و مداوم، سهولت دریافت وام و تشویق و ترغیب برای تشکیل تعاونی های تولید بمنظور یکپارچه سازی اراضی خرد و پراکنده مبادرت گردد.