بررسی علل پفی شدن نارنگی انشو و امکان کاهش آن در شرق مازندران

پفی شدن ‭(Puffing) ‬یک ناهنجاری فیزیولوژی در مرکبات به ویژه در برخی ارقام نارنگی است که با جدا شدن پوست از گوشت میوه مشخص می شود و سبب کاهش بازار پسندی، افزایش خسارات پوست و کاهش خاصیت انباری میوه می شود. به منظور بررسی علل پفی شدن میوه های نارنگی شرق مازندران، یک باغ ‮‭30‬ ساله نارنگی انشو که در سال های گذشته به عارضه پفی شدن دچار بود در باغ بهارستان ساری انتخاب شد و آزمایشی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با ‮‭11‬ تیمار (1. شاهد؛ 2. مونوآمونیم فسفات ؛ 3. کلرور کلسیم ؛ 4. نیترات پتاسیم ؛ 5. مونوآمونیم فسفات + نیترات پتاسیم ؛ 6‭. GA‬3 ؛ 7. ،‮‭42‬‭-D ‬؛ 8. مونوآمونیم فسفات ‭+ GA‬3؛ 9. نیترات پتاسیم+ ،‮‭42‬‭-D ‬؛ ‮‭10‬. نیترات پتاسیم‭+ GA‬3 و ‮‭11‬. ،‮‭42‬‭-D +GA‬3) و 4 تکرار با ‮‭44‬ درخت انجام شد. نتایج نشان داد که همه تیمارها (تغذیه ای، هورمونی و ترکیبی) سبب افزایش جرم حجمی پوست میوه نسبت به شاهد شدند. بهترین تیمارها در افزایش جرم حجمی پوست، تیمارهای ترکیبی ‭GA‬3 یعنی تیمارهای 8 (مونو آمونیم+ ‮‭10 , (GA‬3(نیترات پتاسیم‭+GA‬3) و ‮‭11‬ (،‮‭42‬‭-D+GA‬3) و تیمار تغذیه ای مونو آمونیم فسفات (تیمار 2) بودند که تیمار 2 بالاترین اندازه میوه را نیز تولید کرد. هرچه میوه ها سنگین تر و بزرگ تر بودند تعداد میوه هایی که پوست سالم داشتند کمتر و تعداد میوه های با پوست پفی شده بیشتر بود. کمترین درصد میوه پفی درجه 3 و 4 (متوسط و شدید) در اولین تاریخ برداشت (%‮‭24‬) و بیشترین تعداد در آخرین تاریخ برداشت (%‮‭34‬) مشاهده شد. میزان مس در برگ، همبستگی منفی و میزان فسفر همبستگی مثبت و معنی داری در سطح %5 با تعداد میوه های درجه 3 نشان داد. بنابراین توصیه می شود که میوه های درشت تر بلافاصله بعد از بلوغ فیزیولوژیک برداشت شوند و نیز در زمان تغییر رنگ میوه از محلول پاشی های فسفره استفاده شود؛ در مقابل استفاده از سموم با ترکیبات مسی با احتیاط و در صورت ضرورت انجام شود. واژه های کلیدی: میوه مرکبات، ناهنجاری های فیزیولوژیک، عناصر غذایی، تنظیم کننده های رشد.