مقایسه عملکرد لاین های امید بخش گندم در شرایط آبیاری نرمال و قطع آبیاری از مرحله ظهور سنبله با رقم شاهد سیروان در شهرستان های جوین و نیشابور

در حال حاضر گندم مهمترین محصول استراتژیک کشور بوده که در اقلیم های مختلف و شرایط محیطی متفاوت کشت می شود.از این رو بخشی از اراضی گندمکاری تحت تنش های محیطی مختلفی از قبیل شوری،گرما و خشکی قرار دارند که باید از راهکارهای مناسبی جهت افزایش تولید استفاده نمود. از جمله روشهای زراعی مناسب جهت تخفیف اثرات تنش خشکی،کشت ارقام متحمل به تنش خشکی می باشد.در این راستا دو لاین گندم متحمل به خشکیWS-90-10و WS-90-18 که حاصل انتخاب از آزمایشات در شرایط کم آبیاری مناطق معتدل بوده و از تحمل به خشکی مناسبی برخوردارند و لاین M-90-16 انتخاب شده از آزمایشات آبیاری کامل با رقم سیروان در قالب یک طرح تحقیقی-ترویجی در دو شهرستان نیشابور و جوین در سطحی حدود 8000 مترمربع در هر مکان(سطح آزمایش در دو شهرستان حدود 6/1 هکتار) اجرا شد. جهت اعمال تنش خشکی در زمان ظهور سنبله (اوایل اردیبهشت)در شهرستان نیشابور آخرین آبیاری انجام شد. در شهرستان جوین آبیاری آزمایش به طور کامل و بر اساس نیاز گیاه در شرایط کشاورز انجام شد. در طول دوره رشد برخی صفات از قبیل تاریخ سبز شدن،تاریخ پنجه زنی،تاریخ ساقه دهی،تاریخ ظهور سنبله،تحمل به زنگ و ..... یادداشت شد. برداشت کل مزرعه توسط کمباین انجام شد. 10 نمونه یک مترمربعی به صورت تصادفی از هر تیمار با کوادرات برداشت شد. اجزای عملکرد اندازه گیری شده و سپس مقایسه آماری مربوطه با آزمون T انجام شد. نتایج شهرستان جوین نشان داد بین عملکرد لاین ها با رقم سیروان تفاوت معنی داری وجود نداشت هرچند عملکرد دانه ژنوتیپ WS-90-10 حدود 6 درصد بیشتر از سیروان بود. در شرایط قطع آبیاری (نیشابور) عملکرد دو ژنوتیپ WS-90-18 و ژنوتیپ WS-90-10به طور بسیار معنی داری (p≤0.01) از عملکرد دانه سیروان بیشتر بود.با توجه به نتایج آزمایش دو مکان می توان لاین WS-90-10 را با ارزیابی بیشتر به عنوان رقم امیدبخش برای شرایط قطع آبیاری معرفی نمود.واژه های کلیدی: گندم نان، تنش خشکی، ژنوتیپ، دوره زایشی