تهیه شناسنامه سلامت ارقام مهم تجاری مرکبات کشور نسبت به بیماری های ویروییدی مرکبات

در این پژوهش با هدف بهینه سازی روش های تشخیص بیماری های ویروییدی مرکبات به ویژه در ارزیابی سلامت منابع اولیه تکثیری، کارآیی روش های استفاده از گیاه محک، بیوشیمیایی و مولکولی بررسی شد. از بین 26 رقم جمع آوری شده در قالب طرح "تهیه شناسنامه سلامت ارقام مهم تجاری کشور نسبت به بیماری های مهم قابل انتقال با پیوند در مرکبات"، ابتدا وضعیت آلودگی چهار رقم شامل پرتقال تامسون ناول روغنی (N1)، پرتقال خونی مورو (N6)،نارنگییونسی(N7)و پوملو وبر (N23) با تلفیق روش استفاده از گیاه محک و روش های آزمایشگاهیمشخص شد. بالنگ اتراگ(Citrus medica cv. Etrog)، به عنوان محک عمومیویروییدهای مرکبات، با پوستک از نهال های تولید شده از ارقام مذکور مایه کوبیشد و در شرایط کنترل شده دمایی گلخانه مناسب تکثیر ویروییدها (40 درجه سانتیگراد روز، 28 درجه سانتیگراد شب) نگهداری گردید. پس از شش ماه، استخراج اسید نوکلییک از گیاهان محک با روش استاندارد و روشSDS/استات پتاسیمصورت گرفت. ردیابی و تشخیصویروییدهای مرکبات با استفاده از الکتروفورز ژل اکریل آمیدS-PAGE))،روش بهینه شده هیبریداسیون وRT-PCRبا نشانگرهاو آغازگرهایویروییدهایCEVd، HSVd، CBLVd، CDVdو CBCVdانجام شد. بر این اساس ارقام N1و N6 آلوده تشخیص داده شدند وترکیب ویروییدها در آنها تعیین گردید.در ارقام N7و N23آلودگی ویروییدیردیابی نشد. آزمونMultiplex RT-PCRبا ترکیب آغازگرها وعصاره گیری مستقیم بدون استفاده از گیاهان محک به منظور بررسی سلامت سایر ارقام طرح به کار رفت و 10 رقم دیگرآلوده به ویرویید مشخص گردید. الکتروفورز، هیبریداسیون یا RT-PCR بر مبنای اسید نوکلییکاستخراج شده از گیاهان محک، روش مطمین ارزیابی سلامت منابع اولیه تکثیری مرکبات نسبت به بیماری های ویروییدی معرفی گردید. کلیدواژه ها:الکتروفورز، مرکبات، ویرویید، هیبریداسیون