گسترش ابتذال در زیرزمین هیپ هاپ: نقدی بر آلبوم فدایی

13 شهریور 1403 - خواندن 3 دقیقه - 794 بازدید
راست ­قامتان تاریخ همگی مرده ­­اند و ابتذال در گوشت­ ها و خون­ ها ریشه دوانده؛ جز برای تعداد اندکی


با افول آخرین ستارگان هنر در اواخر قرن بیستم و با شروع قرن بیست و یک و سیطره بیش از پیش نئولیبرالیزم فرهنگی، چنان هر روزه دست نامرئی بازار در فرهنگ گسترش می­یابد و فرهنگ را به پول، کالا و یک جسد مبتذل (و نه یک جسم فعال/متحرک) تبدیل می­کند که دزدان بزرگ تاریخ نیز نیز از شتاب و فراگیری این دست، انگشت به دهان مانده ­اند.

مهمترین ویژگی بازار، عامه­ پسند بودن آن است زیرا بازار به دنبال جذب مشتری میباشد و جذب مشتری در فرهنگ فرومایه جهان کنونی و نه فقط ایران، مترادف همان عامه­ پسند بودن است. بنابراین هر هنر بازاری ­ای، عامه ­پسند محسوب میشود و چگونگی آن را شرایط بازار تعیین می­کند. گرچه گاهی موسیقی عامه ­پسند در تقابل با تاریخ موسیقی­ غربی (باروک، کلاسیک، مدرنیسم و...) و محلی و قومی فهمیده می­شود و لزوما مرتبط با بازار نیست که در این صورت موسیقی­ های عامه­ پسندی که بازاری نیستند، خود را با جریان فرعی در تقابل با موسیقی­ های جریان اصلی یا خود را با موسیقی از نوع زیرزمینی معرفی می­کنند.

هنر بازاری در درجه نخست به پول، شهرت و تمام چیزهایی که بتواند برای صاحبان سرمایه یا گردانندگان آن سودی داشته باشد، تعلق دارد و از این جهت مبارزات زیرزمینی نیز به خنده، تفریح، سرگرمی، تخلیه هیجانات، فعالیت ­های تینیجری و گسترش ابتذال در زیر و بم زیرزمین! می­انجامد و این کارها بیشتر به یک اسکیزوفرنی فرهنگی می­ماند که زمانی یک لیبل مدعی زیرزمینی بودن که از طبقات فرودست، ظلم و ستم هر روزه می­خواند چنان به دست غیبی بازار دست دوستی می­دهد که حتی برای دیس/هیت/چلنج ­­های شخصی خودش با یک بدبخت غرق ­شده دیگر در این رذالت و فرومایگی، از اعتراضات مردمی مایه می­گذارد.

سطحی­ بودگی از ریشه­ های پروبال­ گرفتن این اسکیزوفرنی فرهنگی است؛ لات بی­ کتاب­ بودن، احتمال هر چیزی را می­دهد. زمانی که اعتراض پای بند به یک تئوری منسجم فکری برآمده از جهان واقعی نباشد، بسیار خطرناک میشود و اگر آن اعتراض از صحنه پس­ رانده شود به گسیختگی روانی معترض منجر می­شود؛ به جسمی مرده و غیرمتحرک؛ به بنزی بدون بنزین! و شاید به یک حوری غیربهشتی که برای خودستایی به تماشای فرودستان ایرانی درآورده شده تا فیلمبردار این نمایش را راضی نگه­دارد.