تاملاتی فلسفی در باب حقیقت

حقیقت را می­توان با دو بخش حقیقت استعلایی عقلی و حقیقت درونماندگار تاریخی فهم کرد.

حقیقت استعلایی عقلی

- حقیقت ابژه هست و فیلسوف به مثابه سوژه با ایده ­های عقلی درصدد به دست آوردن آن است.

- حقیقت فراتر از هر مفهوم، هر ایده و هر واقعیتی می­رود و در یک کل پیوسته و نامنسجم رها می­شود.

- حقیقت در تقابل با واقعیت هست و دو چیز جدا از یکدیگر هستند.

- علوم و معارف غیر فلسفی بشری با واقعیت سروکار دارد و فقط فلسفه با حقیقت می­تواند ملاقات کند.

- مفاهیم محصول واقعیت و کشف آن است اما ایده­ ها محصول کندوکاو حقیقت و متعلق به ایده ­های عقلی­ست.

- حقیقت اسم جمع حقایق است و یک حقیقت منسجم، دست­یافتنی و یکتا وجود ندارد.

- تاریخ فلسفه، پر از ایده ­های عقلی­ست و کنارهم قرارگیری آن­ها می­تواند شمای حقیقت را بازسازی کند.

- حقیقت در طول تاریخ فلسفه شکل می­گیرد اما فراتر از امر تاریخی هست.

- ایده ­های ناصحیح اما عقلی مانند ایده ­هایی که حقیقت را انکار می­کنند همانند ایده ­های صحیح عقلی، در ساخت حقیقت نقش دارند و حقیقت در چنین تنش ­هایی تعالی می ­یاید.

- حقیقت مانند امر واقع لکانی است که به زبان در نمی­آید اما می­توان در اطراف آن صحبت کرد مانند رخداد تروما و رخداد عشق.

حقیقت درونماندگار تاریخی

- «عقل تنها به شیوه­ ای جدلی خود را در مقام واقعیت تام به فرد عالم عرضه می­کند و فقط در قالب ردپاها و ویرانه­ هاست که می­تواند مهیای این امید باشد که سرانجام روزی با واقعیت درست و به حق رودرو خواهد شد» (آدورنو، فعلیت فلسفه).

- حقیقت در نااینهمانی­ها (نااینهمانی سوژه و ابژه) و شکست یکی­ شدگی­ ها برملا می­شود؛ حقیقت از خلال شماهای کلی ظاهرا یک­دست عبور می­کند و تضادها را در قالب تضاد طبقات بالا و پایین، تضاد زندگی روستایی و شهری، تضاد زن و مرد و... نشان می­دهد.

- حقیقت تاریخی در یک رفت و برگشت بین امور انضمامی و امور انتزاعی قابل ردیابی هست.

- هر مقطع و هر محدوده­ ای از تاریخ و اجتماع حقیقت خود را دارد و این خاصیت درونماندگاری پدیده­ ها می­باشد.

- حقیقت تاریخی در ارتباط با حقیقت استعلایی عقلی هست با این تفاوت که حقیقت استعلایی عقلی، عام و جهانشمول هست اما حقیقت تاریخی جزئی و محدود به زمان و مکان است.

- حقیقت استعلایی عقلی منبعی ا­ست برای یافت حقیقت تاریخی.

- حقیقت تاریخی اگر ساخته شود می­شود واقعیت گرچه هر واقعیتی حقیقی نیست و تمامی دعواها اینک سر این است که کدام واقعیت، حقیقت است.

- حقیقت از بیرونی­ شدن سرباز می­زند و خود را در تفاسیر اندیشمندان نگه می­دارد؛ حقیقت در بیرون یافت نمی­شود بلکه واقعیت، برداشتی از حقیقت است.