صبحانه ای با طعم یادگیری

صبحانه ای با طعم یادگیری

مدرسه میتواند محیطی پویا و اثرگذار باشد، به شرط آنکه درک صحیحی از برنامه درسی داشته باشیم و نیاز است که طرح درسها و طراحیهای آموزشی دیده شوند. یکی از برنامه هایی که در مدرسه اجرا کردیم، از آن دسته فعالیتهایی بود که چندین برنامه و هدف آموزشی را در دل خود جای دادهاند. در این برنامه کلاس درس به رستوران تبدیل شد و دانش آموزان در قالب آن، مبحث (تاثیر گرما بر مواد) درس علوم را یاد گرفتند. نشان دادیم که آب در چند درجه به جوش می آید و مفاهیمی همچون میعان، تصعید و تبخیر و اهدافی همچون توجه به اهمیت صبحانه، روحیه نشاط و همدلی، محیط زیست، برخورد اجتماعی، مسئولیت پذیری، قانون مداری، شکرگزاری و ساده زیستی که همگی از مصداقهای ساحتهای ششگانه سند تحول بنیادین هستند را با اجرای این برنامه آموزش دادیم. به همین خاطر کلاس درس به یک رستوران مبدل شد. میز و نیمکت ها کنار هم چیده شدند، پروانه کسب و گواهی سلامت صادر شد، دستها شسته شدند، مدیر مدرسه آشپز، معلم مدرسه کارشناس بهداشت محیط و یکی از دانش آموزان به عنوان کمک آشپز و دیگری به عنوان پیشخدمت انتخاب شدند که لباس مخصوص به تن کردند و بقیه دانش آموزان نیز مشتریان این رستوران شدند. هدفهای اجرای این برنامه عبارت بودند از: توجه به اهمیت صبحانه (ساحت زیستی بدنی): ضعف جسمانی و کسالت بچه ها حاکی از نخوردن صبحانه بود که متاسفانه هم دانش آموزان و هم اولیا در این امر مقصر بودند. اولیا توجهی به این امر نداشتند و فقط با دادن پول توجیبی بچه ها را روانه مدرسه میکردند. بچه ها هم پول خود را صرف تنقلات در بیرون از مدرسه می کردند. در این رستوران سعی کردیم صبحانه هایی سالم مغذی، شامل نان و پنیر، خیار، شیر، نخود آبپز، گردو و ... ارائه دهیم.توجه به محیط زیست (ساحت زیستی بدنی، علمی و فناورانه): استفاده زیاد از ظرفهای یکبارمصرف به صورت چشمگیری افزایش پیدا کرده است، به گونهای که حتی مواد داغ را هم در همین ظرفها سرو میکنند. برای تشریح جنبه های منفی این کار با توجه به درس مورد تدریس که تاثیرگرما بر مواد بود، ابتدا یک دماسنج میله ای بلند را که شسته و ضدعفونی شده بود، درون دیگ نخود گذاشتیم که دماسنج درجه حرارت 100 را نشان داد. کارشناس بهداشت که معلم کلاس بود، توضیحات لازمم را برای بچه ها ارائه داد که شامل میعان، تصعید، تبخیر و تاثیر گرما بر مواد می شد. سپس تاثیر دما را روی ظرف یکبارمصرف نشان داد. نتایج حاکی از تاثیر نامطلوب گرما روی ظرفهای یکبارمصرف بود و معلم خطرات انسانی و زیست محیطی آن را به بچه ها، آشپز و پیشخدمت یادآور شد.برخورد اجتماعی (ساحت سیاسی اجتماعی): فرهنگ برخورد با مردم در جامعه را باید از کودکی، چه در خانواده و چه در مدرسه آموخت که از ضروریات برنامه درسی و تربیتی است. ابتدا بچه ها خواسته های خود را با کلمات نامناسب بیان می کردند. یا مثال دیگران را با کلمهای مثل »آی« موردخطاب قرار میدادند. تلاش کردیم که بچه ها جملات مودبانه مثل ببخشید، معذرت میخوام، اگه ممکنه، بیزحمت، و ... را به جای کلمه »آی« به کار ببرند. روحیه نشاط و همدلی (ساحت زیستی بدنی): از ویژگیهای مهم این برنامه شادی و نشاطی بود که بچه ها با تغییر کالس به شکل رستوران به دست آورده بودند. دورهمبودن، همدلی و خندههایی که رضایت دانشآموزان را نشان میدادند، حاکی از تاثیر مثبت این برنامه بود. قانون مداری (سیاسی اجتماعی): نصب پروانه کسب، تهیه کارت بهداشت، و استفاده از روپوش و کلاه مناسب، از جمله مواردی بودند که در حوزه قانون مداری آموزش داده شدند. دانش آموزان آموختند که برای ایجاد یک واحد صنفی باید مجوزهای لازم را داشت و در غیر این صورت از طرف قانون آن واحد صنفی تعطیل خواهد شد. ساده زیستی (اعتقادی، عبادی، اخلاقی، زیباشناختی): رستوران یک کلاس ساده بود با موسیقی سنتی و صبحانه های معمولی. اما بچه ها با هم از خوردن صبحانه لذت بردند و غرق در دنیای کودکی خویش شدند. آنها فهمیدند که ساده زیست نو همین خنده های کودکانه می توانند جلوه های زیبای زندگی باشند. شکرگزاری (اعتقادی، عبادی، اخلاقی) شروع کار با نام خدا بود و قبل از تدریس نام خدا بر زبان جاری شد تا بچه ها بدانند که تنها با یاد خداست که دلها آرام میگیرد. در پایان هم همگی خدا را شکرکردیم، به سبب نعمتهای زیادی که به ما داده است؛ ازجمله سلامتی ، پدر و مادر، معلمان و این سفرهای که بر پا شده است. کار و کسب و روزی حلال (اقتصادی و حرفه ای، اعتقادی، عبادی و اخلاقی): معرفی شغل رستوران داری و تلاش برای کسب یک روزی حال از هدفهای دیگر این برنامه بود که سعی کردیم این موضوع را یادآوری کنیم. مسئولیت پذیری (سیاسی اجتماعی): بچه ها در این برنامه ایفاگر نقشهای اجتماعی بودند. آنها دریافتند، چه پیشخدمت و چه مشتری، همه نسبت به افراد جامعه مسئول هستند و در جامعه باید رفتار مناسبی داشته باشند. در پایان همه بچه ها در شستن ظرفها، تمیزکردن کلاس و برگرداندن کلاس به شکل اولیه همکاری کردند و هرگروه از بچه ها مسئولیت کاری را بر عهده گرفت. مدرسه مکانی تک بعدی نیست. جایی است برای ساده زیستن، خندیدن، شکرگزاری، مسئولیت پذیری، قانون مداری و زندگی