بیمه مغازه و کالا؛ سپری در برابر آتش سوزی، سرقت و حادثه

شنبه ۲۳ آبان ۱۴۰۵

زهرا عظیمی گرگانی — رئیس اتحادیه پوشاک، کیف و کفش و آرایشگران زنانه شهرستان پاکدشت — نائب رئیس اتاق اصناف پاکدشت

سرمایه کاسب پاکدشتی در مغازه اش جمع شده است: جنس روی قفسه، دکور، دستگاه ها و اعتباری که سال ها برای ساختن آن زحمت کشیده است. یک شب آتش سوزی، یک سرقت یا یک حادثه کوچک می تواند حاصل سال ها کار را در چند ساعت از بین ببرد. بیمه مغازه و کالا برای همین روزها ساخته شده است؛ نه برای وقتی که حادثه رخ داده، بلکه برای پیش از آن.

این نوشته، راهنمایی ساده برای کاسبان پاکدشت است: مغازه و کالای خود را در برابر چه خطرهایی می توانید بیمه کنید، هر بیمه چه چیزی را جبران می کند و هنگام خرید بیمه نامه به چه نکته هایی باید توجه کنید.

۱. بیمه آتش سوزی؛ پایه ای ترین سپر مغازه

بیمه آتش سوزی، خسارت مالی ناشی از آتش سوزی، صاعقه و انفجار را جبران می کند. این سه خطر، پوشش اصلی بیمه نامه اند و تقریبا در همه بیمه نامه های آتش سوزی وجود دارند.

به جز پوشش اصلی، می توانید پوشش های اضافی هم به بیمه نامه اضافه کنید؛ از جمله زلزله، سیل و طغیان آب، طوفان، ترکیدگی لوله آب، شکست شیشه و سرقت با شکست حرز. انتخاب پوشش های اضافی به محل مغازه و نوع کالا بستگی دارد؛ مغازه ای که در طبقه همکف و نزدیک جوی آب است، به پوشش سیل بیشتر نیاز دارد و مغازه ای در طبقه بالا، به پوشش ترکیدگی لوله.

چه چیزهایی زیر پوشش قرار می گیرند؟ ساختمان و اعیانی مغازه، تاسیسات، اثاثیه ثابت، دکوراسیون و موجودی کالا. اگر مستاجر هستید، باز هم می توانید مغازه و کالاهای آن را بیمه کنید؛ بیمه آتش سوزی مغازه فقط مخصوص مالک نیست.

دو نکته را بدانید: نخست اینکه خرید این بیمه برای صاحب مغازه اجباری نیست و هیچ قانونی او را به تهیه آن مجبور نمی کند؛ اما همین اختیاری بودن، دلیل بی توجهی به آن نیست. دوم اینکه خسارت عمدی تحت پوشش نیست؛ اگر آتش سوزی به عمد توسط خود بیمه گزار یا کارکنانش رخ داده باشد، بیمه گر تعهدی ندارد.

۲. بیمه سرقت؛ وقتی دزد با شکستن وارد می شود

بیمه سرقت معمولا به صورت یک پوشش فرعی در کنار بیمه آتش سوزی تجاری فروخته می شود. نکته مهم این است که شرکت های بیمه، این پوشش را به «سرقت با شکست حرز» محدود کرده اند؛ یعنی سرقتی که با شکستن قفل، در، پنجره یا دیوار و با آثار آشکار ورود همراه باشد. اگر سارق از در باز وارد شود یا بدون هیچ نشانه ای از شکستن، جنسی را ببرد، معمولا این پوشش جواب نمی دهد.

این بیمه نامه هم به صورت فردی و هم به صورت گروهی — از طریق اصناف — قابل خرید است. خرید گروهی از مسیر اتحادیه یا اتاق اصناف، گاهی شرایط بهتری دارد و ارزش پیگیری دارد.

برای دریافت خسارت سرقت، این مدارک لازم است: گزارش نیروی انتظامی مبنی بر سرقت و تشکیل پرونده، گزارش کتبی خودتان درباره نحوه سرقت و اجناس ربوده شده، اصل بیمه نامه، و بازدید کارشناس بیمه از محل. تا پیش از رسیدن کارشناس و ماموران، صحنه را به هم نریزید؛ آثار شکستن و جای اجناس، مدرک شماست.

درباره «فرانشیز» — یعنی سهمی از خسارت که خودتان می پردازید — در منابع منتشرشده، برای طرح جامع اصناف، فرانشیز سرقت معادل ۱۰ درصد مبلغ خسارت و حداقل سیصد هزار ریال ذکر شده است. این عدد مربوط به مطالب منتشرشده پیشین است و برای استناد به عنوان نرخ امروز، باید با شرکت بیمه یا نمایندگی آن به روز شود؛ پیش از خرید، فرانشیز و سقف پرداخت را در بیمه نامه خودتان بخوانید.

۳. بیمه مسئولیت مدنی؛ وقتی حادثه به دیگری می رسد

گاهی خسارت به مال خودتان نیست؛ به مشتری، همسایه یا کارگر وارد می شود. بیمه مسئولیت مدنی برای همین موقعیت هاست:

مسئولیت در برابر مشتری: اگر مشتری در مغازه زمین بخورد و آسیب ببیند، یا کالایی که فروخته اید پس از تحویل به او ضرر بزند، بیمه مسئولیت، غرامت را پوشش می دهد.

مسئولیت در برابر همسایگان: اگر آتش سوزی یا انفجار از مغازه شما به مغازه همسایه سرایت کند، خسارت مالی همسایه زیر پوشش این بیمه است.

مسئولیت در برابر کارگر: اگر کارگر مغازه در حین کار آسیب ببیند، بیمه مسئولیت کارفرما می تواند غرامت او را جبران کند.

این پوشش، جدا از بیمه تامین اجتماعی کارگر است؛ آن بیمه، درمان و مستمری کارگر را تامین می کند و این بیمه، غرامتی را که قانون بر عهده کارفرما می گذارد.

۴. طرح جامع اصناف؛ بیمه ای به اندازه واحد صنفی

شرکت بیمه ایران طرحی با نام «طرح جامع اصناف» دارد که مخصوص واحدهای تجاری و صنفی غیرصنعتی طراحی شده است. در این طرح، خسارت واردشده به ساختمان یا اثاثیه و تجهیزات واحد صنفی به دلایلی مانند آتش سوزی، انفجار، صاعقه و زلزله جبران می شود و پوشش هایی مانند مسئولیت مالی در برابر همسایگان، هزینه پاکسازی محل حادثه و وقفه در فعالیت هم در آن دیده شده است. «وقفه در فعالیت» یعنی اگر بعد از حادثه، مغازه مدتی تعطیل بماند، بخشی از زیان ناشی از توقف کار هم جبران می شود.

شرکت های دیگر هم طرح های مشابهی برای کسب وکار دارند که آتش سوزی، سرقت با شکست حرز، شکست شیشه، هزینه پاکسازی و وقفه در فعالیت را در یک بیمه نامه جمع می کنند. پیش از انتخاب، پوشش ها و سقف هر طرح را کنار هم بگذارید و با صنف خودتان بسنجید؛ پوشاک فروش به پوشش موجودی کالا بیشتر نیاز دارد و آرایشگاه به پوشش مسئولیت در برابر مشتری.

۵. پنج قدم پیش از خرید بیمه نامه

۱. ارزش واقعی کالا را بنویسید: موجودی مغازه را به قیمت روز حساب کنید، نه به قیمت خرید چند سال پیش. اگر ارزش کالا را کمتر از واقع اعلام کنید تا حق بیمه کمتری بدهید، در زمان خسارت هم به همان نسبت کمتر می گیرید؛ به این حالت «کم بیمه گی» می گویند.

۲. فاکتورها و دفاتر را نگه دارید: در بیمه سرقت، اثبات میزان موجودی فقط با ثبت در دفاتر مالی و فاکتور خرید ممکن است. فاکتورها را دور نریزید و فهرست اجناس گران قیمت و شماره سریال دستگاه ها را جداگانه ثبت کنید.

۳. استثناها را بخوانید: برخی مکان ها و اموال زیر پوشش نمی روند؛ از جمله واحدهای واقع در بازارهای سنتی سرپوشیده، فروشگاه های طلا و جواهر، انبارهای عمومی، اموال در فضای باز، پول نقد، گوشی تلفن همراه و تبلت، و واحدهای فاقد پروانه کسب. اگر مغازه شما در یکی از این گروه هاست، پیش از پرداخت، از بیمه گر بپرسید چه پوششی برای شما ممکن است.

۴. مهلت اعلام خسارت را بدانید: پس از حادثه، خسارت را هرچه زودتر و به صورت کتبی به شرکت بیمه اطلاع دهید؛ در بیمه آتش سوزی معمولا مهلت اعلام، پنج روز پس از حادثه ذکر می شود. تاخیر، پرداخت خسارت را به خطر می اندازد.

۵. تمدید را فراموش نکنید: بیمه نامه معمولا یک ساله است و خودبه خود تمدید نمی شود. تاریخ پایان بیمه نامه را جایی بنویسید که دیده شود؛ چند روز پیش از پایان، برای تمدید اقدام کنید تا مغازه حتی یک روز هم بدون پوشش نماند.

سخن پایانی

بیمه، هزینه نیست؛ نگه داشتن حاصل سال ها کار است. کاسبی که مغازه اش را بیمه می کند، در روز حادثه تنها نیست؛ شرکت بیمه، بخشی از بار خسارت را برمی دارد تا او بتواند دوباره کرکره را بالا بکشد. اگر تا امروز بیمه مغازه و کالا را به فردا موکول کرده اید، همین هفته برای آن وقت بگذارید؛ از اتحادیه خودتان بپرسید، پوشش ها را مقایسه کنید و بیمه نامه ای متناسب با صنف و موجودی مغازه تان بگیرید.

منابع: bimeh.com، si24.ir، markazebime.com، biimema.com