به مناسبت ۲ تا ۸ آبان، هفته سواد رسانه ای/ سواد رسانه ای؛ سپر ذهن در عصر بمباران اطلاعات ⠀

به گزارش پایگاه خبری عصر اصفهان:

نویسنده:بهمن توکلی فرد/سواد رسانه ای تنها یک مهارت آکادمیک نیست؛ بلکه سپر دفاعی ما در برابر اخبار جعلی، جهت گیری های پنهان و بمباران اطلاعاتی است. با تقویت سواد رسانه ای، ما از یک «مصرف کننده منفعل» به یک «مخاطب هوشمند و پرسشگر» تبدیل می شویم که خودش تصمیم می گیرد چه چیزی را باور کند و چه پیامی را بازنشر دهد.چنین مخاطبی پیش از اشتراک گذاری یک خبر، به منبع، تاریخ انتشار، انگیزه گوینده و شواهد پشتیبان آن توجه می کند و اجازه نمی دهد هیجان لحظه ای، جای تحلیل منطقی را بگیرد.

هفته سواد رسانه ای فرصتی است تا این مهارت را نه فقط در مدرسه و دانشگاه، بلکه در خانواده و جامعه جدی بگیریم. سواد رسانه ای امروز بخشی از مسئولیت شهروندی است؛ زیرا هر بازنشر ناآگاهانه می تواند به گسترش شایعه و بی اعتمادی دامن بزند. اگر می خواهیم جامعه ای آگاه، تاب آور و کمتر آسیب پذیر در برابر اطلاعات نادرست داشته باشیم، باید پرسشگری، راستی آزمایی و تفکر انتقادی را به عادت روزمره تبدیل کنیم.

دکتر عباس زمانی ، مدرس وعضو هیئت علمی دانشگاه آزاد نجف آباد می گوید:
سواد رسانه ای، مهارت و ابزار برای شناسایی پیام های محتواهای رسانه ای و مقاصد پنهان آن است.

وی افزود :اگر مخاطب به مهارت های سواد رسانه ای تجهیز شود، به راحتی هر خبر و محتوای رسانه ای را نمی پذیرد و حتی آن را نقد و تحلیل می کند.

مدیر گروه علوم ارتباطات ومدیریت رسانه دانشگاه دانش پژوهان گفت: ارتقای سواد رسانه ای مخاطبان آنها را تا حد زیادی از خطرات بمباران اطلاعاتی رسانه های بیگانه و معاند مصون می دارد و باعث می شود که نگرش آن ها در مواجهه با اخبار جعلی، شایعات و محتواهای ساختگی به راحتی تحت تاثیر قرار نگیرد.

زمانی، اظهارداشت:مسئله عمده دنیای رسانه ای امروز در مقابله با کشورهای سلطه گر، مسئله جنگ شناختی است؛ آنجا که پیام های پنهان و آشکار محتوای رسانه های بیگانه، ذهن مخاطب ما را فتح کرده و نگرش او را نسبت به تمامی باورها، ارزش ها و هنجارهای مطلوب جامعه تغییر می دهد و در این مرحله مخاطب ما به طور کامل به رسانه های داخلی بی اعتماد شده و رسانه های بیگانه را «دایه دلسوزتر از مادر» می پندارد. در اینصورت است که هرچه او بگوید می پذیرد و انجام می دهد، یا اگر همه محتوای آن را نپذیرید، نسبت به رسانه داخلی بی اعتماد می شود.

این استاد دانشگاه افزود :در این زمینه و در مواجهه با اطلاعات مشکوک، شایعات و اخبار جعلی؛ اولین و مهم ترین کار این است که هیجانی عمل نکنیم. در تفکر انتقادی و سواد رسانه ای می توان از یک اصل ساده مانند «مکث ۳۰ ثانیه ای» استفاده کرد؛ یعنی پیش از پذیرش یا بازنشر محتوا، چند لحظه صبر کنیم تا از شدت واکنش هیجانی کاسته شود.

این مدرس دانشگاه افزود :پس از آن باید منبع اصلی خبر، زمان انتشار، نویسنده یا منتشرکننده و نشانی منبع بررسی شود. همچنین باید دید آیا رسانه های معتبر و مستقل دیگر نیز همان خبر را منتشر کرده اند یا خیر.
استفاده از عباراتی مانند «فوری»، «خبر بسیار مهم»، «شنیده شده» یا «منبع موثق» بدون ارائه سند نیز می تواند یک نشانه هشدار باشد.

زمانی گفت :در مرحله بعد باید ادعا را از تفسیر و نقل قول جدا کرد و پرسید دقیقا چه اتفاقی ادعا شده است. همچنین باید بررسی کرد که آیا تصویر یا ویدئو مربوط به همان زمان و مکان است و آیا تیتر با متن خبر مطابقت دارد یا خیر؟!

منبع: عصر اصفهان نیوز

https://asreesfahannews.ir/181571/