سونگون؛ موتور زیرساختی توسعه ورزقان

---

 

بازار تبریز آنلاین - موسی کاظم زاده : توسعه ورزقان امروز دیگر صرفا یک مطالبه یا وعده نیست؛ نشانه های آن را می توان در جاده هایی که به بهره برداری رسیده اند، پروژه هایی که در حال اجرا هستند و طرح هایی که پس از سال ها انتظار در آستانه آغاز قرار گرفته اند، مشاهده کرد. پشت این تغییر، مجموعه ای از عوامل و تصمیم ها قرار دارد، اما در میان همه این عوامل، نقش مس سونگون در تامین پشتوانه اقتصادی و ایفای مسئولیت اجتماعی، در شکل گیری و پیشبرد بخش مهمی از پروژه های زیرساختی شهرستان، نقشی تعیین کننده دارد.

مس سونگون سال هاست که یکی از مهم ترین ظرفیت های اقتصادی ورزقان به شمار می رود؛ اما اهمیت واقعی این مجتمع زمانی آشکارتر می شود که اثر آن را فراتر از محدوده معدن و کارخانه ببینیم. زیرساخت هایی که امروز در حوزه راه، حمل ونقل، خدمات شهری، ورزش و سایر حوزه های عمومی در ورزقان در حال اجرا یا تکمیل هستند، بخشی از یک روند گسترده تر توسعه ای را شکل می دهند؛ روندی که ظرفیت اقتصادی سونگون می تواند در آن به سرمایه ای برای توسعه زیرساخت های شهرستان تبدیل شود.

تکمیل بزرگراه خواجه–ورزقان یکی از مهم ترین نشانه های این تحول است. این پروژه پس از سال ها انتظار به سرانجام رسیده و اکنون ورزقان را بیش از گذشته به شبکه ارتباطی منطقه متصل می کند. همزمان، بزرگراه ورزقان–سونگون با انتخاب پیمانکار وارد مرحله اجرایی شده است؛ مسیری که اهمیت آن تنها به تسهیل رفت وآمد محدود نمی شود و می تواند ارتباط میان شهر، مجتمع صنعتی و شبکه حمل ونقل منطقه را تقویت کند.

در ادامه همین مسیر، پروژه بزرگراه ورزقان–خاروانا–نوردوز از اهمیت راهبردی برخوردار است. این طرح می تواند ورزقان را به مسیرهای ارتباطی مهم منطقه نزدیک تر کرده و ظرفیت های شهرستان را در حوزه تجارت، گردشگری، حمل ونقل و سرمایه گذاری افزایش دهد. در کنار آن، تعریض پل داخل شهر ورزقان نیز در حال اجراست؛ پروژه ای که مستقیما با ایمنی، روان سازی تردد و کیفیت زندگی شهروندان ارتباط دارد.

این تحولات تنها به حوزه راه محدود نمی شود. دستور آغاز عملیات اجرایی تکمیل استخر نیمه تمام ورزقان و تعیین تکلیف کمپ ورزشی بین المللی این شهرستان پس از سال ها توقف، نشان می دهد که نگاه توسعه ای در حال عبور از زیرساخت های صرفا حمل ونقلی و حرکت به سمت تقویت زیرساخت های اجتماعی و ورزشی نیز هست. چنین پروژه هایی شاید در نگاه نخست ارتباط مستقیمی با صنعت مس نداشته باشند، اما در یک نگاه توسعه محور، بخشی از همان زنجیره ای هستند که منابع اقتصادی یک منطقه را به کیفیت زندگی مردم پیوند می دهد.

از این منظر، مس سونگون را نمی توان فقط با میزان تولید و ارزش اقتصادی محصول آن ارزیابی کرد. برای شهرستانی مانند ورزقان، معیار مهم دیگری نیز وجود دارد: اینکه این ظرفیت بزرگ اقتصادی تا چه اندازه می تواند به ایجاد زیرساخت و فرصت برای جامعه پیرامونی منجر شود. مسئولیت اجتماعی زمانی اهمیت واقعی پیدا می کند که از یک مفهوم اداری و بودجه ای فراتر رفته و در قالب جاده، پل، امکانات ورزشی، خدمات عمومی و زیرساخت های ماندگار در زندگی مردم دیده شود.

البته نباید نقش سونگون را در توسعه ورزقان به چند پروژه عمرانی تقلیل داد. توسعه صنعتی خود مجتمع نیز بخش مهمی از آینده اقتصادی شهرستان را رقم می زند. طرح های توسعه ای سونگون با هدف افزایش ظرفیت تولید، تکمیل زنجیره ارزش، توسعه صنایع پایین دستی و ایجاد اشتغال پایدار، می تواند زمینه ای فراهم کند تا اقتصاد ورزقان از یک اقتصاد متکی بر استخراج، به اقتصادی متنوع تر و برخوردار از ارزش افزوده بیشتر حرکت کند.

واقعیت مهم این است که زیرساخت و صنعت دو مسیر جدا از هم نیستند. معدن بزرگ به راه نیاز دارد، راه به شهر و بازار متصل می شود، بازار به سرمایه گذاری نیاز دارد و سرمایه گذاری نیز بدون زیرساخت پایدار و نیروی انسانی توانمند امکان رشد ندارد. بنابراین، زمانی که از نقش سونگون در توسعه ورزقان سخن می گوییم، باید آن را در همین زنجیره دید؛ زنجیره ای که می تواند منابع حاصل از فعالیت صنعتی را به زیرساخت، زیرساخت را به سرمایه گذاری و سرمایه گذاری را به اشتغال و رفاه تبدیل کند.

البته این واقعیت به معنای بی نیازی از مطالبه گری و نظارت نیست. اتفاقا هرچه نقش سونگون در اقتصاد و توسعه شهرستان پررنگ تر باشد، ضرورت شفافیت در هزینه کردها، اولویت بندی پروژه ها، سنجش میزان اثربخشی و توجه به نیازهای واقعی مردم نیز بیشتر می شود. توسعه پایدار زمانی شکل می گیرد که پروژه ها بر اساس نیاز منطقه تعریف شوند، زمان بندی مشخص داشته باشند و مردم بتوانند نتیجه آن را در زندگی روزمره خود لمس کنند.

امروز اما یک واقعیت را نمی توان نادیده گرفت: ورزقان در حال تجربه مجموعه ای از پروژه های زیرساختی است که بخشی از آنها به بهره برداری رسیده، بخشی در حال اجراست و بخشی دیگر در آستانه آغاز قرار دارد. در این میان، ظرفیت اقتصادی و نقش اجتماعی مس سونگون، یکی از مهم ترین پشتوانه های این روند به شمار می رود.

آینده ورزقان را نمی توان بدون سونگون تصور کرد؛ همان گونه که آینده سونگون نیز بدون توسعه متوازن منطقه پیرامونی آن کامل نخواهد بود. این دو باید در یک مسیر حرکت کنند. سونگون زمانی به معنای واقعی «پیشران توسعه» خواهد بود که ثروت زیرزمینی آن فقط در آمار تولید دیده نشود، بلکه اثر آن در جاده های ایمن، زیرساخت های شهری، امکانات عمومی، اشتغال پایدار و فرصت های تازه اقتصادی برای مردم ورزقان نیز قابل مشاهده باشد.

ورزقان امروز در حال ساختن زیرساخت های آینده خود است و مس سونگون، در این مسیر، نه یک بازیگر حاشیه ای، بلکه یکی از عوامل تعیین کننده این تحول است.

* نویسنده: موسی کاظم زاده؛ قابل دسترسی هم در سایت بازار تبریز آنلاین

https://bazartabrizonline.ir