نخبگان بی اثر ! چرا بهترین مغزها، در بعضی ساختارها، خروجی متوسط می دهند؟

نخبگان بی اثر

چرا بهترین مغزها، در بعضی ساختارها، خروجی متوسط می دهند؟

*جلال الدین صدری

سال هاست یک جمله را زیاد می شنوم: «آدم قوی کم داریم.»

هر بار که نتیجه نمی گیریم، راحت ترین توضیح همین است.

اما تجربه شخصی من در پروژه های مختلف سازمانی، مخصوصا در شرکت های فناوری و مجموعه های بزرگ، چیز دیگری می گوید. مسئله اغلب کمبود استعداد نیست. مسئله زمین بازی است.

در ادبیات مدیریتی امروز، مفهومی هست به نام Institutional Friction؛ یعنی اصطکاک نهادی. فاصله ای که بین توان فرد و طراحی سیستم وجود دارد. وقتی این فاصله زیاد باشد، حتی نخبه هم زیر ظرفیتش کار می کند.

بارها دیده ام بهترین نیروها وارد ساختاری شده اند که تصمیم گیری در آن از تخصص جداست، اختیار با مسئولیت هم تراز نیست، و فرآیندها آن قدر پیچیده اند که انرژی خلاقیت را قبل از تولد می گیرند. نتیجه چه می شود؟

یا فرد خودش را کوچک می کند تا با سیستم تطبیق پیدا کند،

یا خسته می شود و می رود،

یا می ماند اما بی اثر می شود.

ما گاهی فکر می کنیم با آوردن چند رزومه درخشان، مسئله حل می شود. در حالی که اگر طراحی بازی غلط باشد، بهترین بازیکن هم معجزه نمی کند. زمین اگر پر از دست انداز باشد، سرعت معنا ندارد.

گزارش های بانک جهانی سال هاست روی کیفیت نهادها تاکید می کنند. مطالعات MIT هم نشان داده تیم های باهوش، اگر در محیط های بوروکراتیک با اعتماد پایین کار کنند، خروجی شان تفاوت محسوسی با تیم های متوسط ندارد. یعنی مسئله فقط IQ نیست؛ کیفیت ساختار است.

در سازمان هایی که ریسک تنبیه می شود، خطا جرم است، تصمیم ها پشت درهای بسته گرفته می شود و معیار ارزیابی ها شفاف نیست، نخبه بودن مزیت نیست؛ گاهی حتی دردسر است.

حافظ می گفت: «تو خود حجاب خودی.»

خیلی وقت ها بزرگ ترین مانع رشد، بیرون از ما نیست؛ خود ساختاری است که ساخته ایم و به آن عادت کرده ایم.

من به این نتیجه رسیده ام که اگر می خواهیم خروجی متفاوت بگیریم، باید چند سوال جدی از خودمان بپرسیم:

آیا اختیار و پاسخگویی در سازمان ما متوازن است؟

آیا مسیر رشد روشن است؟

آیا تصمیم ها به دانش نزدیک اند یا به سلیقه؟

آیا مدیران سیستم طراحی می کنند یا فقط آدم ها را کنترل می کنند؟

تحول از جذب نخبه شروع نمی شود. از بازطراحی ساختار شروع می شود.

تا وقتی زمین اصلاح نشود، تعویض بازیکن فقط آمار جابه جایی را بالا می برد، نه کیفیت بازی را.

مشکل ما کمبود مغز نیست.

کمبود طراحی هوشمند است.

و این جاییست که مدیریت واقعی خودش را نشان میدهد

تلگرام 📚 لینکدین