جایگاه فضاهای سبز شهری در گذران اوقات فراغت و گردشگری شهروندان با رویکرد توسعه پایدار مورد مطالعه: شهر رباط کریم

تحولات نشات گرفته از ظهور جوامع مدرن که با رشد سریع شهرنشینی همراه بوده است، به ظهور الگویی از شهری شدن در قالب پیدایش حاشیه ها منجر شده است. هرچند پیشینه حاشیه نشینی به درازای عمر شهر نشینی است امروزه پدیده حاشیه نشینی به جزء جدایی ناپذیر شهرهای کشور به ویژه کلان شهرها تبدیل شده است که از یکسو بازتاب فضایی نابرابریها و بی عدالتیهای اجتماعی و اقتصادی و توزیع امکانات و منابع در سطوح ملی، منطقه ای و محلی بوده و از سوی دیگر حاصل کاستی های برنامه ریزی شهری و مسکن، شهروندزدایی و توجه نداشتن به نیازهای اجتماعی و اقتصادی گروه های کم درآمد در طرحهای توسعه شهری است. حاشیه نشینان کسانی هستند که در محدوده اقتصادی شهر زندگی می کنند و جذب نظام اقتصادی- اجتماعی شهر نشدهاند. چهار شاخص اقتصادی قیمت زمین، بیکاری، بیسوادی و مهاجرت بر اساس ادبیات نظری و پیشینه تحقیق بر حاشیه نشینی موثر شناخته شد. بر همین اساس هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی حاشیه نشینی و بررسی ویژگی های اقتصادی- اجتماعی و کالبدی آن در شهرها در اسلامشهر با روش توصیفی- تحلیلی می باشد. نتایج پژوهش نشان می دهد پیدایش حاشیه نشینی گویای وجود موانع ساختاری و ناکارآمدی سیاست های کنونی در تامین مسکن و خدمات رسانی لازم مرتبط با آن برای اقشار کم درآمد شهری در سطح کلان است. همچنین در سطح خرد نیز ضعف مدیریت شهری، وجود منابع نامشروع گروه های ذی نفع و ذی نفوذ محلی و برخوردهای غیرقانونمند در پذیرش یا رد این سکونتگاه ها، مساله را تشدید نموده است و در راستای حل مسایل این گونه سکونتگاه ها برنامه ریزی دقیق و صحیحی به منظور ساماندهی و توانمندسازی آنها ضرری است. همچنین با توجه به داده های قابل دسترس از بین شاخص های موثر بر حاشیه نشینی شاخص های بیکاری، قیمت زمین، بیسوادی و مهاجرت بر حاشیه نشینی تاثیرگذار در نظر گرفته شده است.

کلیدواژه ها:

حاشیه نشینی ، ویژگی های اقتصادی ، اجتماعی ، کالبدی ، اسلامشهر