فره شاهانه در نگاره های شاهنامه

نقش مایه های نگاشته شده در نگاره های شاهنامه، از سویی در پیوند با نظام نشانه های متنی و از سوی دیگر از تبار نظام نشانه های تصویری است. از آن سو که با متن در پیوند است، مفاهیم متنی را در قالب نقش مایه هایی نمادین طرح میزند و از سویهای که با تصویر گره میخورد، تبار تصویری خود را حفظ میکند. تباری که از سنگنگاره های باستانی تا نگاره های نسخ خطی تکرار شده و تداوم یافته است. نمونه ای از این نظام دوگانه تصویری- متنی، در مفهوم مینویفر و نقشمایه های تصویری آن به چشم میخورد. فره، انواعی دارد که مهمترین آن فره شاهی یا کیانی است. فره شاهی، پشتوانه مشروعیت شاه است و تفویض حکومت مینوی او را تایید میکند. تفویض چنین فرهای، مستلزم داشتن نژاد شاهانه است. فره کیانی، در نظام متنی نمایانگر مشروعیت شاه است، مفهوم فر در نظام متنی، چگونه به نظام نشانه های تصویری انتقال مییابد نقش مایه های تصویری چگونه مفهوم مینوی فر را به تصویر میکشند پژوهش حاضر با بررسی نگاره های شاهنامه ، نقشمایه های تصویری فره را جستجو میکند. این بررسی، سه شاخصه تصویری را برای ترسیم فره شاهی نشان میدهد: سریر شیرنشان، دستارچه، شمسه.

کلیدواژه ها:

فره شاهی ، نگاره های شاهنامه ، سریر شیرنشان ، دستارچه ، شمسه.