گزارش یک مورد زخم های سرتاسری معده در یک راس الاغ

زخم معده در تک سمیها بخصوص اسبها در تمام سنین رخ می دهد. اما در کره اسبها اسبهایی که تمرینات ورزشی سنگین دارند بیشتر دیده می شود. فاکتورهای مختلفی از جمله میزان ورزش بویژه بصورت مستمر، وضعیت آناتومیکی معده، جیره غذایی با کنسانتره بالا، سیستم مدیریتی، استفاده از برخی داروها از جمله داروهای ضد التهابی غیر استروییدی، استرسهای محیطی از جمله حمل نقل میتوانند در ایجاد زخم دخیل باشند. در اسبها بیشتر زخمها از قسمت غیر غده ای معده گزارش شده است در ناحیه غده ای متداول نیست.زخمهای ناشی از مصرف داروهای ضد التهابی غیر استروییدی بیشتر در قسمت غده ای معده رخ می دهد چون این داروها مانع سنتز پروستاگلاندینها می گردند. در پاییز 1388، یک راس الاغ نر بالغ جهت کالبد گشایی به بیمارستان دامپزشکی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرکرد ارجاع داده شد. در بررسی های ماکروسکوپیک، زخمهای فراوانی در قسمت غده ای غیر غده ای معده مشاهده گردید. در قسمت غده ای، زخمهای متعدد بصورت خطی با طول 1-2 سانتیمترهمراه با خونریزی وسیع وجود داشت. در قسمت غیر غده ای نیز زخمها وسیع نامنظم، خطی یا مدور بیشتر در امتداد چینهای مخاطی دیده شد. با توجه به شدت گستردگی زخمها، امتیاز (در سیستم درجه بندی(0-4 در نظر گرفته شد. روده های باریک حاوی مایع زرد رنگ خون آلود بود مخاط آن بخصوص در ناحیه دوازده هپرخونی خونریزی را نشان می داد. روده های بزرگ سایر ارگانها طبیعی بودند فاقد ضایعات بافتی بودند. چربیها اطراف قلب کلیه دچار آتروفی شده حالت ژلاتینی داشتند. در بررسی های میکروسکوپیک، این زخمها بیشتر محدود به لایه مخاطی معده بودند. قسمتهای سطحی لایه مخاطی در هر دو ناحیه غده ای غیر غده ای نکروز کنده شده بودند. در اطراف ناحیه نکروز شده نفوذ سلولهای التهابی بخصوص نوتروفیلها دیده می شد. در این ناحیه رنگدانهای قهوه ای سیاه رنگی به چشم می خورد که ناشی از تاثیر اسید معده بر روی گلبولهای قرمز در ناحیه زخم بوده است. تنها اطلاعات بدست آمده دراخذ تاریخچه بیماری از صاحب دام، سابقه خریداری اخیر، جابجایی آن به مکان جدید بی اشتهایی بود. بنابراین محتملترین علت ایجاد زخم معده در این دام استرسهای محیطی گرسنگی در نظر گرفته شد.

کلیدواژه ها:

زخم معده ، تک سمی ، اتیولوژی