تاثیر باورهای کلامی بر افزوده های توضیحی مترجمان معاصر قرآن (فیض الاسلام و خرم دل)

یکی از مباحث هرمنوتیک به معنای عام، کاوش در مسایل روان شناختی و تاثیر مفسر در فهم متون است. گذشته از اختلافاتی که هر منوتیسین های سنتی و مدرن و همچنین هرمنوتیسین های فلسفی- به عنوان شاخه ای از هرمنوتیک مدرن- دربایستگی یا ناشایستگی تاثیر باورهای مفسر در فهم متن دارند، حال چه این اختلاف حقیقی یا صوری باشد، به اجمال فهمیده می شود که باورهای کلامی مفسر در فهم متن دخالت دارند. در ترجمه هایی که مترجمان مورد نظر دراین نوشتار ارایه داده اند، تفاوت دیدگاه های کلامی و در برابر، تفاوت افزوده های توضیحی منطبق با باورهای کلامی ایشان متبلور است. در هرمنوتیک فلسفی است که ذهنیت و داوری مفسر، شرط حصول فهم است و در هر دریافتی، ناگزیر پیش دانسته های مفسر دخالت دارد، از این رو امکان برداشت های مختلف از متن به وجود می آید. ترجمه نیز تفسیری موجز است که باید تا حد امکان با متن اصلی انطباق داشته باشد. مسیله قابل تامل در اینجا این نکته است که قرآن ندیرا للبشر و ذکری للعالمین است. نه شیعی و نه سنی و نه وهابی. در صورتی که همه مذاهب و فرق اعتقادی اسلام بخواهند قرآن را بر پایه پیش فرض ها و باورهای کلامی خود ترجمه نمایند. اختلاف جدی در ترجمه ها پدید آمده، نقض غرض شده و اهداف ترجمه در آنها تحقق نخواهد یافت؛ زیرا توضیح و تفصیل متن، شان تفسیر است، نه ترجمه که در آن، بازتولید نزدیک ترین معنا در عین حفظ سبک منظور نظر است.

کلیدواژه ها:

ترجمه قرآن ، مبانی کلامی ، فیض الاسلام ، خرم دل