حقوق شهروندی در آموزه های اسلامی

حقوق شهروندی مجموعه مقررات و قوانینی است که در ابعاد حقوق مدنی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و قضایی برای اتباع یک کشور، به طور یکسان در نظر گرفته شده است و این افراد در مقابل، مکلف به مساعدت مسیولانه در برابر جامعه سیاسی خود (دولت) هستند. جوهره حقوق شهروندی، حفظ کرامت انسانی و ارزش بشر در اجتماع و ترویج اصول مساوات و آزادی در بهره برداری از مواهب خدادادی و ملی و نیز توزین حقوق و مسیولیت ها بر اساس شاخصه عدالت در فرآیند تعامل شهروندان با یک دیگر و با دولت است؛ چرا که همه انسان ها از حقوق یکسانی برخوردار هستند و در اصل، همه انسان ها در گوهر انسانیت، فضلیت، ارزش و حیثیت ذاتی انسانی یکی هستند. مقاله حاضر به حقوق شهروندی از دیدگاه قرآن و روایات می پردازد، تا متعالی بودن احکام اسلامی در زمینه حقوق شهروندی را به نمایش بگذارد و خط بطلانی بر اندیشه ای که حقوق شهروندی را یک پدیده نو و نشات گرفته از فرهنگ غرب می داند، بکشد. به همین منظور با مطالعه منابع معتبر اسلام، اصول اساسی حقوق شهروندی استخراج و به آن ها پرداخته شده است. این اصول اساسی عبارتند از مساوات و برابری، امنیت، آزادی، عدالت و... که در مقاله به بیان آن ها پرداخته شد. شایان ذکر است حقوق شهروندی ناظر به حقوق فطری انسان است و سلب ناپذیر، غیر قابل تخلف و ازلی و ابدی است و بین تعالیم اسلام و مفهوم حقوق شهروندی رابطه گسست ناپذیر برقرار است. در این پژوهش، روش گردآوری اطلاعات، به صورت کتابخانه ای می باشد. در این مقاله نگارندگان بر این باور هستند که تعالیم اسلامی در مورد حقوق شهروندی بسیار کامل و جامع می باشد.

کلیدواژه ها:

قرآن ، حقوق ، شهروند ، حقوق شهروندی ، مسیولیت شهروندی