بررسی موانع قانونی، حقوقی و فقهی رحم اجاره ای در ایران و راهکارهای پیشنهادی

زمینه و هدف: رحم اجاره ای به عنوان یکی از روش های نوین کمک باروری فرصت امیدبخشی برای زوج های نابارور فراهم کرده است. این روش که در ایران به دلیل پذیرش شرعی و فرهنگی مقبولیت یافته است با موانع قانونی، حقوقی و فقهی متعددی روبه روست. از منظر قانونی عدم وجود قوانین جامع و مدون برای تنظیم قراردادها و تعیین حقوق طرفین زمینه ساز بروز مشکلاتی شده است. پژوهش حاضر با ابعاد و موانع قانونی، حقوقی و فقهی مرتبط با والدین، ژنتیکی، زن حامل و کودک متولد شده از رحم اجاره ای نشان می دهد که خلاهای موجود باعث ایجاد مشکلات متعددی در حوزه های اجتماعی، اخلاقی و قضایی شده است و در نهایت راهکار آن نیز ارائه می گردد. بررسی روش: این مطالعه مروری در پایگاه داده های الکترونیکی PubMed, Web of Science, Google Scholar, Magiran, SID و مقالات با استفاده از کلمات کلیدی Surrogacy, Legal barriers, Jurisprudential barriers, Regulatory barriers (رحم اجاره ای، موانع قانونی، موانع حقوقی، موانع فقهی) در بازه زمانی ۲۰۰۴ تا ۲۰۲۵ مورد بررسی قرار گرفتند. یافته ها: پژوهش حاضر با بررسی ابعاد و موانع قانونی، حقوقی و فقهی مربوط به والدین، ژنتیکی، مادران جایگزین و فرزندان حاصل از رحم اجاره ای نشان می دهد که خلاهای موجود مشکلات متعددی را در حوزه های اجتماعی، اخلاقی و قضایی ایجاد کرده است و در نهایت راه حل ارائه شده است. نتیجه گیری: نتایج این مطالعه بیانگر ضرورت تدوین قوانین جامع و شفاف در زمینه رحم اجاره ای است. این قوانین باید شامل تنظیم قراردادهای استاندارد، نظارت بر مراکز ناباروری، تعیین حقوق و تکالیف قانونی طرفین و حل اختلافات میان اصول فقهی و حقوقی باشد. اجرای این تدابیر می تواند ضمن کاهش موانع حقوقی، تمامی طرفین را تضمین کرده و اعتماد عمومی به این روش درمانی را افزایش دهد.

کلیدواژه ها:

رحم اجاره ای ، موانع قانونی ، موانع حقوقی ، موانع فقهی