کاربرد روش تاپسیس فازی در مکان یابی محل دفن پسماندهای شهری (مطالعه موردی: شهرستان نیشابور)

امروزه با گسترش روز افزون جوامع بشری و پیشرفت تکنولوژی، تنوع و میزان پسماند افزایش چشمگیری یافته است. یکی از اصلی ترین روش های دفع پسماند، دفن بهداشتی است. انتخاب مکان مناسب دفن پسماندهای شهری یکی مراحل مهم در مدیریت پسماندها می باشد. در این راستا با توجه به اثرات مخرب زیست محیطی، اقتصادی و اکولوژیکی لندفیل ها، می بایست به تعیین محل دفن براساس فرایند علمی تحقیق انجام گیرد. لذا در این پژوهش بر اساس معیارها و اصول مکان یابی مکان دفن پسماندهای شهری، لایه های اطلاعاتی متناظر با این معیارها برای شهرستان نیشابور آماده سازی شد. لایه های تعیین شده عبارتند از: فاصله از نقاط جمعیتی (شهر و روستا)، فاصله از رودخانه ها، فاصله از گسل ها، دسترسی به راه ای اصلی، کاربری اراضی، خاک شناسی، زمین شناسی، توپوگرافی، شیب و ژیومورفولوژی. با توجه به نقشه کاربری اراضی، 5 سایت در زمین های بایر و شوره زار منطقه مورد مطالعه انتخاب شد. از این رو در ابتدا مقایسه زوجی معیارها براساس نظرات کارشناسان و با استفاده از فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) آماده شد و وزن نسبی معیارها در نرم افزار Expert Choice تعیین گردید. سپس با استفاده از روش تاپسیس فازی (FTOPSIS) پهنه های منتخب رتبه بندی شد. لایه های رستری وزن دار در محیط Arc GIS نیز همپوشانی شده و نقشه نهایی حاصل شد. نتایج نشان می دهد که سایت شماره 1 که در بین شهرهای عشق آباد، نیشابور، درود و قدمگاه واقع شده، به عنوان مناسب ترین پهنه مشخص شد.

کلیدواژه ها:

مکان یابی ، پسماندهای شهری ، AHP ، تاپسیس فازی (FTOPSIS) ، GIS ، شهرستان نیشابور