هیستومورفولوژى طحال،کبد و پانکراس قرقاول خزرى

قرقاول متعلق به راسته ماکیان مىباشند. اهمیت طحال و غدد مرکب کبد و پانکراس در بدن انسان، دامها و پرنده هاى اهلى از سالیان قبل مشخص شده است و مطالعه اندامهاى طحال و غدد کبد و پانکراس در سایر پرندگان نیمه وحشى به ویژه بومى ایران مانند قرقاول مىتواند براى سایر محققان مفید باشد. براى این تحقیق 10 عدد قرقاول نر و ماده به صورت تصادفى انتخاب و کبد، پانکراس و طحال آنها مورد مطالعه مورفولوژى قرار گرفت. از 3 پرنده نر و سه ماده، نمونه بافتى اخذ گردید و پس از آماده سازى به روش معمول، با روش هماتوکسیلین و ایوزین، رنگ آمیزى گردید. نتایج نشان داد که کبد در همه قرقاولها داراى دو بخش یا لوب راست و چپ است. لوب چپ با یک بریدیگى به دو قطعه تقسیم مىشد. کیسه صفرا به شکل یک گلابى کشیده تا لولهاى در سطح احشایى لوب راست از بخش میانى تا لبه خلفى این لوب قرار گرفته بود. طحال در قرقاولها گلابى تا بیضى شکل، بهرنگ قرمز قهوهاى بود که در بخش خلفى سطح احشایى لوب چپ کبد قرار داشت. پانکراس قرقاولها اندامى طویل در فضاى دو بازوى صعودى و نزولى دوازده ه بود. با توجه به اتصال آن به دو بازوى دوازده ه، پانکراس به دو لوب پشتى و لوب تحتانى تقسیم مىشد و ترشحات با دومجرا به انتهاى دوزاده ه صعودى تخلیه مىگردید. بافت کبد را از بیرون کپسول گلیسون فرا مىگرفت. به علت عدم نفوذ کامل تیغه هاى کپسول گلیسون به داخل پارانشیم کبد، لبوله شدن نسج نامشخص بود. پارانشیم را دستجات متراکمى از هپاتوسیتها دو ردیفى تشکیل مىداد. اپیتلیوم کیسه صفرا از نوع استوانهاى ساده و برخى نواحى استوانهاى شبهمطبق همراه با تعداد بسیار کمى سلول جامى بود. طحال را کپسول عضلانى همبندى، محصور کرده بود. انشعابات ترابکولى از کپسول به داخل پارانشیم غده نفوذ نکرده بود. پارانشیم بافت پانکراس را از بیرون، کپسولى بسیار ظریف از بافت همبند سست مىپوشاند. تیغه هاى بسیار ظریف و کوتاهى از کپسول به داخل غده نفوذ کرده و غده را به لبولهاى نامحسوسى تقسیم مىکرد. بخش درونریز پانکراس را جزایر لانگرهانس الفا و بتا در اندازه هاى مختلف کوچک و بزرگ تشکیل مىداد. نتایج حاصل نشان مىدهد که آناتومى بافت کبد، طحال و پانکراس قرقاول نر و ماده تشابه زیادى با ماکیان دارد

کلیدواژه ها:

بافت ریخت شناسى ، قرقاول خزرى ، کبد ، طحال ، پانکراس