معناداری زندگی در شعر دو شاعر معروف سبک خراسانی

سبک خراسانی نخستین دوره از ادوار شعر فارسی را از نیمه دوم قرن سوم تا پایان قرن پنجم هجری قمری در بر می گیرد. این دوره که از نظر تاریخی مربوط به پیش از حمله مغول است دارای ویژگی های خاصی است که معناداری زندگی را با نگاهی شادی گرایانه و به تعبیری با خوشباشی همراه می کند. توصیف زیبایی های طبیعی، دربارهای باشکوه، جامه های گرانبها، اسبان تندرو و خیمه های سر به فلک کشیده در دل طبیعتی سرشار از نعمت در کنار معشوق که شاعر از وصالش بهره مند است - و نه همچون شعر پس از هجوم مغول گرفتار فراقی غمبار - و در نهایت سفارش های پی در پی شاعران این عصر برای از دست ندادن فرصت و بهره بردن از این همه نعمت اینگونه به ذهن می آورد که معنای زندگی در شعر سبک خراسانی خوشباشی است و بس اما بررسی اشعار این سبک نشان می دهد با آن که نگاه بیشتر شاعران این دوره به زندگی خوشبینانه و سرشار از نشاط است، این نگرش، پوچ و تهی از هدف نیست بلکه شادی گرایی شعر سبک خراسانی با حماسه همراه است و خوشبینی آن با خردورزی و اندیشمندی. در میان شاعران سبک خراسانی رودکی و فرخی از شهرت خاصی برخوردارند. رودکی، پدر شعر فارسی، شاعری خردگراست. توصیف زیبایی های طبیعی، سفارش به بهره بردن از این زیبایی ها، مدح ممدوح وتغزل های او همه و همه با تفکری خردمندانه سروده شده و حاصل نگاهی پر معنا به زندگی است به گونه ای که در شعر رودکی زندگی معنایی شادمانه همراه با خردمندی، بخشندگی، پندگرفتن از حوادث روزگار و رضایتمندی از سرنوشت می یابد. فرخی نیز که به سادگی زبان و لطافت طبع شهرت یافته است تحت حمایت ممدوحان خود زندگی را به شادکامی می گذراند. اشعار او سرشار از مضامین طرب انگیز است با این حال تفکر حماسی و تعلیمی در خلال اشعارش، معنای زندگی را با دلاوری، فضیلت و هنرمندی همراه می سازد. با توجه به این مباحث مقاله حاضر در نظر دارد معناداری زندگی را از نگاه این دو شاعر معروف سبک خراسانی با ذکر شواهدی از اشعارشان بررسی نماید.

کلیدواژه ها:

معناداری زندگی ، سبک خراسانی ، شادی گرایی ، خردمندی ، حماسه