بررسی نظریات بازدارندگی و منفعت زدایی راجع به خسارت تنبیهی در دعاوی مسیولیت مدنی (با تمرکز بر آرای دادگاههای ایالات متحده امریکا)

خسارت تنبیهی، نوعی خسارت فراجبرانی است که در دعاوی مدنی (اعم از دعاوی قراردادی و دعاوی مسیولیت مدنی) و به منظور تنبیه خوانده و بازداشتن از ارتکاب عمل مشابه در آینده به نفع خواهان رای داده می شود. مبنای اصلی صدور رای تنبیهی بازدارندگی و مجازات است و در همین راستا دو نظری ه اقتصادی(نظریه بازدارندگی مطلوب و نظریه منفعت زدایی) مطرح شده است. بااین حال ویژگی تنبیهی این نوع خسارت موجب گردیده است که برخی آن را نهادی با ماهیت کیفری تلقی نموده و مخالف اعمال آن در دعاوی خصوصی باشند. عدم قابلیت پیش بینی این نوع خسارت و صدور احکام بعضا هنگفت و کمرشکنو مشکلات ناشی از آن سبب شده دادگاه های ایالات متحده راهکارهای متعددی (ازجمله تعیین سقف، اعطای بخشی از خسارت تنبیهی به دولت و ...) برای محدود نمودن خسارت تنبیهی بیندیشند. با توجه به نتایج به دست آمده، به نظر می رسد که این نهاد در شکل کنونی آن فاقد کارایی لازم بوده و نیازمندبازنگری است. افزایش قابلیت پیش بینی خسارت تنبیهی از طریق ارایه تعریف جامع از خسارت تنبیهی و تعیین ضوابط دقیق تر برای حکم به آن می تواند تا حدی راهگشا باشد.

کلیدواژه ها:

خسارت تنبیهی ، نظریه بازدارندگی ، نظریه منفعت زدایی