بازشناسی معنی خانه در قرآن رهیافتی در جهت تبیین مبانی نظری خانه

این نوشتار به معنی خانه، واژگان قرآنی در مورد خانه و مفاهیم مرتبط با مسکن و سکونت در قرآن می پردازد، ابتدا باتوجه به آیه 80 سوره نحل که خداوند می فرماید : والله جعل لکم من بیوتکم سکنا و ... خدا خانه هایتان را جای آرامشتانقرارداد و ... شرط اول سکونت سکینه را تبیین می کند و سپس رابطه سکینه و آرامش را در قرآن تشریح کرده وبا استناد به آیه 28 سوره رعد الا بذکر الله تطمین القلوب ، که ذکرالله شاه کلید رسیدن به آرامش است به این مهمدست می یابد که خانه تنها زمانی می تواند بستری برای رسیدن به آرامش باشد که محلی برای به یادآوردن خداوند بوده وذکرالله در آن تجلی یابد. در ادامه به تجلیات ذکر در عرصه آفرینش، همچون شب و روز، زمین و همسران می پردازد کهمصداق آرامش در نعمت های الهی هستند و از آنجایی که مطابق نص صریح قرآنی، هستی بر مدار قدر و اندازه وجود یافتهو قدر و انداره همان هندسه است این گونه امتداد می یابد که هندسه و قدر، شاه کلید معماری ذاکرانه آفرینش است. درنتیجه برای ساختن خانه ای که موجب ذکر یاد خدا می شود و در نتیجه آرامش بخش باشد. باید ابتدا کلید و رمز آفرینشدر طبیعت کشف و استخراج شده و ثانیا در روند طراحی و ساخت خانه باید ارتباط بلاواسطه ای بین طبیعت، کالبد و فضایخانه برقرار کرد تا معماری خانه همچون پنجره ای رو به سوی آیات الله باشد. بنابراین از منظر قرآنی هندسه خانه ای کهمعماری آن مذکر خداوند و آیاتش است م یتواند آرامش و سکونت انسانی را مهیا کند. از آنجای یکه ذکر [یادآوری] مقدمه ایبرای فکر و تفکر انسان است در نهایت مذکر بودن، خانه بستری برای مفکر بودن انسان را فراهم آورده و سرانجام چنین بیانمی شود که خانه مذکر؛ خانه مسکن و مفکر است. مقاله حاضر در حوزه تحقیقات کیفی قراردارد که با روش هرمنوتیک وتاویلی سعی در استخراج مفاهیم و معانی مرتبط با خانه از منظر قرآنی دارد. در نحوه رجوع به آیات قرآنی از تفسیر قرآنیا از روش تفسیر آیه به آیه بهره گرفته شده و کلمات و معانی استخراج شده در روش تاویلی و هرمنوتیک، از واژگان قرآنیاستفاده شده است.

کلیدواژه ها:

خانه ، قرآن ، سکینه ، ذکر ، فکر